Jedle v lázeňském parku – pomnikowa jodła w Karlovej Studánce

W lázeňskim parku uzdrowiska Karlova Studánka, w Jesenikach, rośnie jodła pospolita znana pod przydomkiem „Vévodkyně" (Księżna). To jeden z najstarszych i najbardziej rozpoznawalnych pomnikowych drzew regionu Bruntál – według miejscowych szacunków liczy sobie około 230 lat. Drzewo znajduje się przy żółtym szlaku turystycznym, około 90 metrów powyżej pawilonu pitnego (Pitný pavilon), jednego z centralnych punktów uzdrowiska.

Dlaczego to drzewo ma status pomnika przyrody?

Jodła została oficjalnie uznana za drzewo pomnikowe przez czeską Agencję Ochrony Przyrody i Krajobrazu 1 sierpnia 2001 roku. Taki status nadaje się drzewom o wyjątkowych walorach – wieku, rozmiarach, wartości historycznej lub krajobrazowej – i wiąże się z prawną ochroną przed wycinką czy uszkodzeniem. W przypadku jodły z Karlovej Studánki o wpisie zadecydowało połączenie zaawansowanego wieku, okazałych rozmiarów oraz lokalizacji w zabytkowym parku uzdrowiskowym.

Skąd wzięła się nazwa „Vévodkyně"?

Z drzewem wiąże się lokalna legenda dotycząca arcyksięcia Eugeniusza Habsburga, 58. wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego, który przebywał w Jesenikach w latach 1909–1913. To za jego czasów w Karlovej Studánce powstały budynki znane jako Dom Śląski (Slezský dům) oraz pierwotnie Dom Lotaryński (Lotrinský dům). Miejscowa tradycja mówi, że arcyksiążę chętnie odpoczywał w cieniu tej właśnie jodły – stąd wzięło się jej dostojne przezwisko, nawiązujące do rangi i elegancji, choć imię drzewa nie pochodzi bezpośrednio od żadnej konkretnej księżnej.

Co warto zobaczyć w okolicy?

Park lázeński w Karlovej Studánce to serce całego uzdrowiska – założonego w miejscu, gdzie już w XVIII wieku odkryto lecznicze źródła mineralne wykorzystywane do dziś w terapii schorzeń układu oddechowego. Spacerując żółtym szlakiem od pawilonu pitnego w stronę jodły, mija się starannie utrzymane alejki, historyczną zabudowę uzdrowiskową oraz gęsty, górski drzewostan typowy dla Jesenik. To miejsce łączy walory przyrodnicze z historią balneologii regionu – sam park był w ostatnich latach przedmiotem odnowy, w ramach której nasadzono kolejne dorosłe drzewa, by uzupełnić starzejący się drzewostan.

Czy warto się wybrać?

Jodła „Vévodkyně" nie jest atrakcją, która przyciąga tłumy – to raczej cichy, kameralny przystanek dla osób spacerujących po parku uzdrowiskowym lub idących żółtym szlakiem dalej w góry. Dla miłośników przyrody i lokalnej historii to jednak ciekawy punkt: rzadko spotyka się drzewo, które przetrwało ponad dwa wieki w tym samym miejscu i było świadkiem rozkwitu uzdrowiska.

Najczęstsze pytania

Ile lat ma jodła w Karlovej Studánce? Według szacunków drzewo ma około 230 lat.

Kiedy jodła otrzymała status drzewa pomnikowego? 1 sierpnia 2001 roku, decyzją Agencji Ochrony Przyrody i Krajobrazu Republiki Czeskiej.

Jak dotrzeć do jodły? Drzewo znajduje się przy żółtym szlaku turystycznym, około 90 metrów powyżej pawilonu pitnego w centrum Karlovej Studánki.

Skąd wzięła się nazwa „Vévodkyně"? Wiąże się z legendą o arcyksięciu Eugeniuszu Habsburgu, który miał odpoczywać w cieniu tego drzewa podczas pobytów w Jesenikach na początku XX wieku.