Jaskinia Chauveta

Jaskinia Chauveta (fr. Grotte Chauvet) to jedno z najważniejszych stanowisk sztuki prehistorycznej na świecie, ukryte w wapiennym klifie nad dawnym korytem rzeki Ardèche, w gminie Vallon-Pont-d'Arc. Wnętrze kryje ponad tysiąc malowideł i grawerunków przedstawiających zwierzęta – konie, nosorożce włochate, lwy jaskiniowe, niedźwiedzie i mamuty – powstałych w górnym paleolicie. Część rysunków liczy sobie około 36 000 lat, co czyni je jednymi z najstarszych znanych dzieł ludzkości wykonanych ręką człowieka.

Jak odkryto jaskinię?

Do wnętrza dotarło troje speleologów-amatorów: Jean-Marie Chauvet, Éliette Brunel i Christian Hillaire. Stało się to 18 grudnia 1994 roku, gdy natrafili na wąskie przejście prowadzące do rozległego systemu korytarzy i sal, których ściany pokrywały setki wizerunków sprzed tysięcy lat. Odkrywcy szybko zorientowali się, że mają do czynienia ze znaleziskiem wyjątkowej wagi – malowidła zachowały się w niemal nienaruszonym stanie, ponieważ osuwisko skalne zamknęło wejście do jaskini kilkanaście tysięcy lat temu i odcięło ją od świata na cały ten czas.

Dlaczego jaskinia jest tak wyjątkowa?

Oprócz wieku malowideł, jaskinię wyróżnia technika wykonania – artyści posługiwali się węglem drzewnym i ochrą, cieniowaniem i perspektywą, a niektóre zwierzęta przedstawiono w ruchu, z wieloma nogami sugerującymi bieg. Na ścianach zachowały się też odciski dłoni, ślady łap zwierząt i pozostałości ognisk. Ze względu na tę wartość naukową i artystyczną obiekt wpisano na listę pomników historii Francji w 1995 roku, a w 2014 roku UNESCO umieściło go na Liście Światowego Dziedzictwa jako „Ozdobioną Jaskinię Pont d'Arc, zwaną Jaskinią Chauveta”.

Czy można zwiedzić oryginalną jaskinię?

Nie. Oryginalna jaskinia Chauveta jest zamknięta dla zwiedzających od momentu odkrycia i dostęp do niej mają wyłącznie nieliczni naukowcy prowadzący badania. Decyzję tę podjęto, biorąc pod uwagę doświadczenia z innych słynnych jaskiń, takich jak Lascaux czy Altamira, gdzie masowy ruch turystyczny doprowadził do rozwoju pleśni i uszkodzenia malowideł. Mikroklimat wnętrza – wilgotność, temperatura, skład powietrza – jest na tyle delikatny, że jakakolwiek ingerencja mogłaby nieodwracalnie zniszczyć dzieła sprzed tysiącleci.

Co więc oglądają turyści?

W pobliżu powstała wierna replika – Caverne du Pont-d'Arc, znana też jako Grotte Chauvet 2. Budowę rozpoczęto w 2012 roku, a obiekt otwarto dla zwiedzających 25 kwietnia 2015 roku. To największa na świecie odtworzona jaskinia z malowidłami – powierzchnia użytkowa sięga 3500 m², a łączna powierzchnia odwzorowanych skał, ścian i sklepień to ponad 8000 m². Twórcy repliki odtworzyli nie tylko same rysunki, lecz także rzeźbę terenu, temperaturę, wilgotność, ciszę i akustykę oryginalnego wnętrza, by wrażenia zwiedzających jak najwierniej odpowiadały atmosferze prawdziwej jaskini.

Jak wygląda zwiedzanie repliki?

Zwiedzanie odbywa się w grupach liczących około 25 osób, a oprowadzanie trwa około 50 minut. Wycieczki z przewodnikiem prowadzone są w kilku językach, dostępne są również audioprzewodniki w wielu wersjach językowych dla pozostałych zwiedzających. Obiekt otacza dodatkowo centrum edukacyjne poświęcone życiu ludzi paleolitu i sztuce naskalnej.

Najczęstsze pytania

Czy można zwiedzić prawdziwą Jaskinię Chauveta? Nie, oryginał jest zamknięty dla ruchu turystycznego od odkrycia w 1994 roku i dostępny wyłącznie dla badaczy. Turyści zwiedzają wierną replikę – Caverne du Pont-d'Arc (Grotte Chauvet 2), zbudowaną w pobliżu.

Ile lat mają malowidła? Najstarsze wizerunki datuje się na około 36 000 lat, co stawia je wśród najstarszych znanych malowideł naskalnych na świecie.

Kto odkrył jaskinię? Jaskinię odkryło 18 grudnia 1994 roku troje speleologów: Jean-Marie Chauvet, Éliette Brunel i Christian Hillaire.

Gdzie dokładnie znajduje się jaskinia? W gminie Vallon-Pont-d'Arc, w departamencie Ardèche, na wapiennym klifie nad dawnym korytem rzeki Ardèche.

Czy jaskinia ma jakiś status ochronny? Tak – od 1995 roku jest pomnikiem historii Francji, a od 2014 roku znajduje się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO.