jaskinia

Teplická jeskyně to najdłuższa jaskinia piaskowcowa w Czechach, ukryta na dnie głębokiego kanionu w Teplických skałach koło Teplic nad Metují, w północno-wschodnich Czechach. Choć jej wnętrze pozostaje zamknięte dla zwiedzających, sama obecność tak rozległego systemu podziemnych korytarzy w piaskowcowym skalnym mieście czyni tę okolicę jednym z najciekawszych geologicznie zakątków regionu Broumovska.

Gdzie leży ta jaskinia?

Teplická jeskyně znajduje się w obrębie Teplických skał, części Rezerwatu Przyrody Adršpašsko-teplické skály, leżącego w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu Broumovsko, w kraju hradeckim, tuż przy polskiej granicy. Wejście do jaskini schowane jest na dnie wąskiego, skalistego kanionu wśród piaskowcowych ścian skalnego miasta, co od dawna utrudniało jej odkrycie i dokładne zbadanie.

Jak powstała jaskinia w piaskowcu?

W przeciwieństwie do klasycznych jaskiń krasowych, drążonych w wapieniu przez rozpuszczającą skałę wodę, Teplická jeskyně to tzw. jaskinia pseudokrasowa – powstała w piaskowcach górnej kredy dzięki erozyjnej pracy płynącej wody oraz procesom wietrzenia mrozowego, które stopniowo rozsadzały i wykruszały skałę wzdłuż pęknięć. Efektem jest zawiły labirynt wąskich korytarzy i większych komór („dómów"), o łącznej długości szacowanej tradycyjnie na około 1065 metrów – to najdłuższy znany system tego typu w czeskich piaskowcach.

Dlaczego w jaskini panuje lód nawet latem?

Położenie na dnie głębokiego, zacienionego kanionu sprawia, że do wnętrza jaskini nie dociera ciepłe powietrze z powierzchni – powstaje efekt naturalnej pułapki zimna. W efekcie w Teplickiej jaskini regularnie tworzą się lodowe nacieki i sople, przypominające szatę krasową znaną z jaskiń wapiennych, mimo że mechanizm ich powstawania jest zupełnie inny. Ta wilgotna, chłodna mikroklimatyczna nisza jest jednym z powodów, dla których obiekt budzi zainteresowanie naukowców zajmujących się speleologią i mikroklimatem jaskiń.

Czy jaskinię można zwiedzić?

Nie – Teplická jeskyně jest niedostępna dla turystów i nie prowadzi do niej żadna trasa zwiedzania z przewodnikiem, w odróżnieniu od udostępnionych jaskiń krasowych w innych częściach Czech. Obiekt pozostaje terenem badawczym, chronionym ze względu na kruchość skały i delikatny mikroklimat wnętrza. Turyści mogą za to swobodnie wędrować szlakami po powierzchni Teplických skał, prowadzącymi wzdłuż kanionów i skalnych ścian, pod którymi kryje się system.

Co jeszcze warto wiedzieć o okolicy?

W tej samej części Teplických skał, w rejonie tzw. Chrámowych ścian, w 2006 roku speleolog Roman Mlejnek odkrył podczas badań biospeleologicznych system jaskiniowy Poseidon – liczący około 27 kilometrów korytarzy, uznawany za jeden z największych piaskowcowych labiryntów jaskiniowych w Europie Środkowej. Odkrycie to na nowo pokazało, jak wiele podziemnych tajemnic wciąż kryje ten pozornie dobrze znany skalny masyw. Same Teplické skały to rozległe skalne miasto z pionowymi ścianami sięgającymi nawet 70 metrów wysokości i wąskimi wąwozami, którego oznakowana pętla piesza liczy około 6 kilometrów i zajmuje zwykle 2,5–3 godziny – teren uchodzi za bardziej dziki i wymagający fizycznie niż sąsiednie Adršpašské skały.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Teplická jeskyně? W Teplických skałach, w granicach Rezerwatu Przyrody Adršpašsko-teplické skály i Obszaru Chronionego Krajobrazu Broumovsko, niedaleko miasta Teplice nad Metují w północno-wschodnich Czechach.

Jak długa jest ta jaskinia? Tradycyjnie podawana długość to około 1065 metrów, co czyni ją najdłuższą znaną jaskinią piaskowcową w Czechach.

Czym różni się od jaskini krasowej? Powstała nie przez rozpuszczanie wapienia, lecz przez erozję wody i wietrzenie mrozowe piaskowca – to tzw. jaskinia pseudokrasowa.

Dlaczego tworzy się w niej lód? Dno głębokiego, zacienionego kanionu tworzy naturalną pułapkę zimna, przez co regularnie powstają tam lodowe nacieki.

Czy można wejść do środka? Nie, jaskinia jest niedostępna dla zwiedzających – to chroniony obiekt badawczy. Turyści zwiedzają jedynie powierzchniowe szlaki Teplických skał.

Co jeszcze odkryto w tej okolicy? W 2006 roku w pobliskich Chrámowych ścianach odkryto system Poseidon, liczący około 27 km korytarzy – jeden z największych piaskowcowych labiryntów jaskiniowych w Europie Środkowej.