Jardim do Cerco

Jardim do Cerco to zabytkowy ogród w Mafrze, kilkadziesiąt kilometrów na północny zachód od Lizbony. Powstał z woli króla Jana V (D. João V) i do dziś pozostaje jedynym formalnym ogrodem osiemnastowiecznego pochodzenia w gminie Mafra. Leży tuż przy monumentalnym kompleksie Real Edifício de Mafra, z którym tworzy jedną całość.

Czym jest Jardim do Cerco?

Nazwa oznacza mniej więcej „ogród ogrodzenia", czyli przyklasztornego terenu otoczonego murem. Ogród zajmuje około ośmiu hektarów. Ma geometryczny układ, zaprojektowany tak, by współgrać z ogromną bryłą pałacu i klasztoru. Na ten obszar składają się zadrzewione partie, szerokie aleje, elementy wodne, dawne pola uprawne oraz miejsca do wytchnienia i kontemplacji.

Skąd się wziął ogród?

Prace rozpoczęto od 1718 roku. Król Jan V wzorował się na wielkich barokowych ogrodach Europy, wyraźnie czerpiąc z inspiracji francuskich. Ogród miał nie tylko cieszyć oko. Od początku służył jako teren klasztorny: miejsce odosobnienia zakonników mieszkających w konwencie w Mafrze, a także zaplecze produkcji rolnej zaopatrującej klasztor. Około 1730 roku hodowano tu w dużej liczbie króliki.

Woda w ogrodzie

Jednym z najciekawszych elementów jest duże centralne jezioro. Spływa do niego woda z sąsiedniej Tapady, czyli dawnego królewskiego lasu-parku. Obok znajduje się studnia powiązana z gigantycznym kołem wodnym, świadectwem dawnego systemu nawadniania.

Dalsze losy

W 1834 roku ogród przeszedł na własność Domu Królewskiego, który władał także pałacem i Tapadą aż do ustanowienia republiki. Od 1994 roku zarządza nim gmina Mafra. W dniu 7 lipca 2019 roku zespół obejmujący pałac, bazylikę, klasztor, Jardim do Cerco i Tapadę de Mafra wpisano na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Co zobaczyć i jak zaplanować wizytę?

Najlepiej przeznaczyć na spacer co najmniej godzinę. Warto przejść główną aleją, zatrzymać się nad jeziorem i obejrzeć koło wodne przy studni. Ogród dobrze łączyć ze zwiedzaniem pałacu i bazyliki, bo dopiero razem pokazują, jak wyglądało zaplecze królewskiej rezydencji. Aktualne godziny otwarcia i zasady wstępu sprawdź na stronie gminy Mafra przed wyjazdem, ponieważ mogą się zmieniać.

Najczęstsze pytania

Kto założył Jardim do Cerco? Ogród założył król Jan V od 1718 roku, w stylu wielkich europejskich ogrodów barokowych z wpływami francuskimi.

Jak duży jest ogród? Zajmuje około ośmiu hektarów i łączy tereny leśne, aleje, wodę i dawne pola uprawne.

Czy ogród należy do światowego dziedzictwa UNESCO? Tak. Wraz z pałacem, bazyliką, klasztorem i Tapadą de Mafra został wpisany na listę 7 lipca 2019 roku.

Kto zarządza ogrodem dzisiaj? Od 1994 roku ogród podlega gminie Mafra.

Do czego służył dawniej? Był ogrodem klasztornym: miejscem odosobnienia, uprawy roślin i zaopatrzenia zakonników, a około 1730 roku także hodowli królików.

Dlaczego warto?

To spokojne miejsce, w którym widać, jak królewska ambicja i codzienne potrzeby klasztoru splatały się w jednym projekcie. Symetria alej, tafla jeziora i cień drzew stanowią przyjemny kontrast wobec surowej monumentalności pałacu. Dla osób zainteresowanych historią ogrodów lub portugalskim barokiem to punkt obowiązkowy podczas wizyty w Mafrze, a dla rodzin po prostu dobre miejsce na spokojny spacer po zwiedzaniu wnętrz.