Japonská zahrada

Japońska zahrada Hany Bälz to niewielki, ale niezwykle klimatyczny zakątek Karlowych Warów — kamienny ogród zen ukryty w parku w pobliżu Parkhotelu Richmond, na lewym brzegu rzeki Tepla, na południowych obrzeżach miasta. To jedno z tych miejsc, które łatwo pominąć podczas spaceru po głównej promenadzie, a które daje zupełnie inne, kontemplacyjne doświadczenie niż kolumnady i kolonady, z których słyną Karlowe Wary.

Skąd wzięła się nazwa ogrodu?

Ogród nosi imię Hany Bälz, żony niemieckiego lekarza chorób wewnętrznych dr. Erwina von Bälza. Ten wybitny internista został w 1876 roku zaproszony przez japońskiego cesarza do pomocy przy budowie podwalin nowoczesnej medycyny w Japonii. Sama Hana Bälz zasłużyła się natomiast na zbliżaniu kultury japońskiej i europejskiej. Ogród otwarto z okazji 150. rocznicy urodzin jej męża, jako symboliczny hołd dla więzi łączących oba narody.

Kto zaprojektował ogród?

Za projekt odpowiada Kanji Nomura, uznany japoński architekt krajobrazu. Prace budowlane prowadził wraz z ośmioma japońskimi ogrodnikami sprowadzonymi z prefektury Nagoya. Budowę ukończono 16 czerwca 1998 roku, a uroczyste otwarcie ogrodu odbyło się jeszcze tego samego miesiąca.

Jak wygląda ogród i co symbolizuje?

To klasyczny japoński ogród skalny w stylu zen, zaprojektowany na planie koła. Wnętrze układu tworzy wewnętrzny łuk nawiązujący do zasady yin i yang — dwóch przeciwstawnych, a zarazem dopełniających się sił. Białe kamyki reprezentują morze rozciągające się symbolicznie między wschodnią a zachodnią półkulą, oddzielając i jednocześnie łącząc obie kultury. W centrum kompozycji wystaje pojedynczy kamień — symbolizuje samą Hanę Bälz, postać łączącą Wschód z Zachodem, dobro spajające dwa światy.

Minimalistyczna forma ogrodu — kamienie, żwir, geometryczny układ — jest typowa dla tradycyjnych ogrodów zen, gdzie ograniczona paleta materiałów ma sprzyjać wyciszeniu i medytacji, a nie efektownej dekoracyjności.

Dlaczego warto tam zajrzeć?

Ogród Hany Bälz to rzadka w Europie Środkowej okazja, by zobaczyć autentyczny japoński ogród zen zaprojektowany i wykonany przez japońskich specjalistów, a nie jego lokalną interpretację. Lokalizacja w spokojnej części parku, z dala od tłumów przy głównych kolumnadach, sprawia, że to dobre miejsce na krótki przystanek podczas dłuższego spaceru wzdłuż Tepli — zwłaszcza dla osób zainteresowanych architekturą krajobrazu, symboliką orientalną albo historią relacji japońsko-europejskich.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się ogród? W parku przy Parkhotelu Richmond, na lewym brzegu rzeki Tepla, na południowych obrzeżach Karlowych Warów.

Kiedy powstał ogród? Budowę ukończono 16 czerwca 1998 roku, a otwarcie odbyło się w tym samym miesiącu.

Kto go zaprojektował? Japoński architekt krajobrazu Kanji Nomura, wraz z ośmioma ogrodnikami z prefektury Nagoya.

Co oznacza kamień w centrum ogrodu? Symbolizuje Hanę Bälz — postać łączącą kulturę Wschodu i Zachodu.

Dlaczego ogród nazwano imieniem Hany Bälz, a nie jej męża? Otwarcie ogrodu zbiegło się z 150. rocznicą urodzin dr. Erwina von Bälza, ale to jego żonie przypisuje się zasługi w zbliżaniu kultury japońskiej i europejskiej, dlatego to jej imię nadano ogrodowi.