Igreja Paroquial de São João da Praça

Igreja Paroquial de São João da Praça to kościół parafialny w lizbońskiej dzielnicy Alfama, w granicach freguesii Santa Maria Maior. Stoi przy ulicy o tej samej nazwie, w starej części miasta, tuż poniżej katedry Sé. To niewielka świątynia, którą łatwo włączyć w spacer po najstarszych zaułkach Lizbony.

Gdzie znajduje się kościół?

Kościół leży w Lizbonie, w historycznej Alfamie, na współrzędnych 38,7097 N, 9,1308 W. Administracyjnie należy do freguesii Santa Maria Maior. Dawniej podlegał nieistniejącej już parafii São João da Praça na Sé, a jej nazwa przetrwała w nazwie ulicy i samej świątyni.

Jak wygląda historia świątyni?

Parafialny kościół São João da Praça istniał co najmniej od początku XIV wieku. Patronem był św. Jan Chrzciciel, czczony tu jako São João Degolado, czyli Jan Ścięty. W 1317 roku biskup Lizbony, Estêvão II, formalnie potwierdził wezwanie kościoła.

Według miejscowej tradycji w tym miejscu stała wcześniej niewielka eremitorium (ermida) pod wezwaniem św. Jana. Podanie łączy jej fundację z ojcem św. Antoniego Padewskiego, który miał ją ufundować w dowód wdzięczności za uniewinnienie z zarzutu zagrożonego karą śmierci. Uniewinnienie przypisuje się cudowi dokonanemu przez jego syna. Jest to przekaz ludowy, a nie potwierdzony fakt historyczny.

Tradycja wspomina też, że dawną kaplicę zniszczyło trzęsienie ziemi w 1755 roku, które dotknęło większość Lizbony. Obecny kościół odbudowano w 1789 roku, za panowania królowej Marii I.

Co wydarzyło się w XIX wieku?

3 maja 1896 roku pożar z pobliskiej fabryki mielenia, mieszczącej się przy Rua do Barão, zniszczył prezbiterium (capela-mor) oraz strop kościoła. Odbudowę dofinansowało państwo, a świątynia została ponownie otwarta dla wiernych 10 czerwca 1898 roku.

Co warto zobaczyć w środku?

We wnętrzu uwagę zwracają barokowe rzeźby rozmieszczone przy bocznych ołtarzach oraz ołtarze zdobione intarsją. Szczególnie wyróżnia się figura Matki Bożej z Dzieciątkiem, przypisywana słynnemu portugalskiemu rzeźbiarzowi Joaquimowi Machado de Castro.

Jak zaplanować wizytę?

Kościół najlepiej odwiedzić podczas spaceru po Alfamie, razem z pobliską katedrą Sé i wąskimi uliczkami dzielnicy. Ponieważ jest to czynna świątynia parafialna, warto zachować ciszę i pamiętać o stosownym stroju. Godziny otwarcia mogą się zmieniać, dlatego przed wizytą warto sprawdzić aktualne informacje na miejscu lub w parafii.

Najczęstsze pytania

W której dzielnicy Lizbony leży kościół? W Alfamie, w freguesii Santa Maria Maior.

Kiedy powstała parafia? Kościół parafialny istniał co najmniej od początku XIV wieku, a w 1317 roku biskup Estêvão II potwierdził jego wezwanie.

Kiedy odbudowano kościół po trzęsieniu ziemi? Według dostępnych opisów odbudowa nastąpiła w 1789 roku, za panowania Marii I.

Co zniszczył pożar w 1896 roku? Prezbiterium i strop świątyni. Kościół ponownie otwarto w 1898 roku.

Jaki zabytek wyposażenia jest najbardziej znany? Barokowa figura Madonny z Dzieciątkiem, przypisywana Machado de Castro.