Igreja de Santa Luzia w Lizbonie

Igreja de Santa Luzia to kościół w lizbońskiej dzielnicy Alfama, przy Largo de Santa Luzia. Stoi tuż obok tarasu widokowego Miradouro de Santa Luzia, z którego rozciąga się panorama na dolną część Alfamy i rzekę Tag. Budowla ma status pomnika narodowego (Monumento Nacional).

Jaka jest historia kościoła?

Pierwszą świątynię na tym miejscu wznieśli rycerze zakonu joannitów, zwanych też kawalerami maltańskimi, za panowania króla Alfonsa I Zdobywcy (Afonso Henriques). Według dostępnych opisów pierwotny kościół datuje się na XII wiek, a stanął na terenie dawnych umocnień z czasów mauretańskich.

Obecny budynek pochodzi z XVIII wieku. Po wielkim trzęsieniu ziemi z 1 listopada 1755 roku, które częściowo zniszczyło świątynię, kościół odbudowano według projektu architekta Mateusa Vicente de Oliveiry. Nowa budowla powstała na fundamentach dawnego kościoła oraz na pozostałościach muru z okresu mauretańskiego. Korpus główny odpowiada temu, co istniało przed katastrofą, a przy odbudowie trzeba było uwzględnić rozmieszczenie licznych grobów w posadzce i w ścianach.

Co warto zobaczyć w środku?

Kościół zbudowano na planie krzyża łacińskiego z jedną nawą. Wnętrze zachowało około dziesięciu grobów w formie płyt nagrobnych i monumentów pogrzebowych. Dwa znajdują się w prezbiterium, pięć w transepcie, a trzy w nawie. To właśnie te nagrobki zostały objęte klasyfikacją pomnika narodowego.

Nad wejściem widać krzyż maltański, który przypomina o związkach świątyni z zakonem joannitów.

Jakie azulejos znajdują się przy kościele?

Największą atrakcją dla przechodniów są wielkie panele z azulejos, czyli malowanych płytek ceramicznych, na południowej ścianie kościoła. Bardzo dobrze widać je z ogrodu na tarasie widokowym. Przedstawiają trzy motywy:

• oblężenie zamku św. Jerzego (Castelo de São Jorge) przez chrześcijan w 1147 roku,
• plac Praça do Comércio w wersji sprzed trzęsienia ziemi w 1755 roku, czyli widok na plac, zanim został w większości zniszczony i odbudowany,
• wizerunek św. Łucji (Santa Luzia), patronki kościoła.

Jak zwiedzać?

Kościół i taras widokowy leżą obok siebie, więc łatwo połączyć je w jednym spacerze po Alfamie. Panele z azulejos można obejrzeć z zewnątrz, bez wchodzenia do środka. Warto zatrzymać się tu na dłużej, bo z jednego miejsca widać zarówno płytki z historycznymi scenami, jak i dachy Alfamy oraz Tag.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Igreja de Santa Luzia? W Lizbonie, w dzielnicy Alfama, przy Largo de Santa Luzia, obok Miradouro de Santa Luzia.

Czy kościół jest zabytkiem? Tak. Ma status pomnika narodowego, a klasyfikacją objęto około dziesięciu grobów zachowanych we wnętrzu.

Kto odbudował kościół po trzęsieniu ziemi? Odbudowę po 1755 roku prowadził architekt Mateus Vicente de Oliveira.

Co przedstawiają azulejos na ścianie kościoła? Oblężenie zamku św. Jerzego w 1147 roku, Praça do Comércio sprzed trzęsienia ziemi oraz św. Łucję.

Skąd najlepiej widać azulejos? Z ogrodu tarasu widokowego Miradouro de Santa Luzia, przy południowej ścianie kościoła.