Iglesia de las Agustinas Recoletas

Iglesia de las Agustinas Recoletas to zabytkowy kościół w Salamance, stojący na Plaza de las Agustinas, dokładnie naprzeciw Pałacu Monterrey. Razem z przylegającym klasztorem tworzy zespół znany też jako Convento de las Agustinas e Iglesia de la Purísima — jeden z najbardziej niezwykłych architektonicznie zabytków sakralnych miasta, bo w przeciwieństwie do większości salamanckich kościołów ma wyraźnie włoski charakter.

Skąd wziął się ten kościół?

Fundatorem był Manuel de Zúñiga y Fonseca, szósty hrabia Monterrey, który w 1636 roku postawił nowy klasztor dla swojej córki Inés Franciski de la Visitación — została ona przeoryszą tego zgromadzenia. Wcześniejszy klasztor sióstr augustianek stał nad rzeką, ale zniszczyła go powódź w 1626 roku, więc hrabia zdecydował się wybudować nową siedzibę tuż obok własnej rezydencji, by mieć nad nią bezpośredni nadzór. Kościół od początku miał pełnić funkcję kaplicy grobowej rodu Monterrey — stąd tak duży nacisk na oprawę artystyczną wnętrza.

Dlaczego architektura jest tu inna niż wszędzie?

Bryłę kościoła zaprojektował włoski architekt Bartolomeo Picchiatti, prace ruszyły w 1636 roku. To on nadał budowli surowy, klasycystyczny charakter, odległy od hiszpańskiego baroku typowego dla Salamanki. Wystrój wnętrza — pięć retabulów, ambona, nagrobki oraz portale wejściowe — to dzieło neapolitańskiego rzeźbiarza Cosimo Fanzago (1593–1678), jednego z czołowych twórców baroku włoskiego. To połączenie sprawia, że wnętrze wygląda inaczej niż typowe salamanckie świątynie — surowa fasada kontrastuje z bogato zdobionymi wnętrzami w duchu neapolitańskim. Całość budowy ukończono w 1687 roku, a w 1935 roku dekretem z 15 kwietnia kościół uznano za pomnik narodowy Hiszpanii.

Co można zobaczyć w środku?

Wnętrze kościoła Purísima jest otwarte dla zwiedzających, mimo że sam klasztor pozostaje wspólnotą klauzurową — mieszkają w nim do dziś siostry augustianki, więc część zespołu jest niedostępna dla turystów. W kościele warto zwrócić uwagę na pięć retabulów oraz ambonę i nagrobki dłuta Fanzaga — to rzadki w Hiszpanii przykład włoskiego baroku rzeźbiarskiego w tak kompletnej formie w jednym wnętrzu. Warto też przyjrzeć się samym portalom wejściowym, zaprojektowanym przez tego samego artystę.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Kościół znajduje się w ścisłym centrum historycznym Salamanki, przy Plaza de las Agustinas, dosłownie kilka kroków od Pałacu Monterrey i kaplicy San Francisco — można więc łatwo połączyć zwiedzanie z innymi zabytkami tej części miasta. Ponieważ to wciąż czynny obiekt sakralny należący do zamkniętej wspólnoty, najlepiej planować wizytę w porze mszy lub godzinach otwarcia kościoła dla publiczności, a nie liczyć na zwiedzanie samego klasztoru. Warto uwzględnić ten przystanek w spacerze po centrum Salamanki — nie zajmuje dużo czasu, a pokazuje mniej znaną, włoską stronę architektury miasta.

Najczęstsze pytania

Czy można zwiedzić cały klasztor Agustinas Recoletas? Nie — klasztor jest wspólnotą klauzurową i pozostaje zamknięty dla zwiedzających. Otwarty dla publiczności jest wyłącznie przylegający do niego kościół Purísima.

Kto ufundował ten kościół? Manuel de Zúñiga y Fonseca, szósty hrabia Monterrey, w 1636 roku — jako kaplicę grobową dla siebie i swojej rodziny, oraz siedzibę zakonną dla córki, która została tu przeoryszą.

Dlaczego architektura wygląda inaczej niż w innych kościołach Salamanki? Bo projektowali ją Włosi — architekt Bartolomeo Picchiatti oraz rzeźbiarz Cosimo Fanzago, autor retabulów, ambony, nagrobków i portali. To rzadki w Salamance przykład wyraźnie włoskiego baroku.

Czy kościół ma status zabytku? Tak, od 15 kwietnia 1935 roku jest oficjalnie uznany za hiszpański monument narodowy (Monumento Nacional).