Hydroelectric power plant in Písek

Miejska elektrownia wodna w Písku to najstarsza wciąż działająca elektrownia wodna w Czechach, stojąca na prawym brzegu rzeki Otawy, tuż przy jazie, w historycznej dzielnicy Podskalí. To miejsce, w którym w 1888 roku zaczęła się elektryfikacja miasta – dziś działa jako muzeum techniki, w którym można zobaczyć pracujące jeszcze z początku XX wieku turbiny.

Jak powstała elektrownia?

Historia zakładu sięga 1887 roku, kiedy inżynier František Křižík zaprezentował w centrum Písku działające oświetlenie uliczne. Sukces pokazu przekonał władze miasta do budowy stałej elektrowni – uruchomiono ją 31 sierpnia 1888 roku w budynku dawnego młyna Podskalského. Dzięki temu Písek stał się pierwszym miastem w Czechach z trwałym publicznym oświetleniem elektrycznym. Prąd początkowo wytwarzała prądnica napędzana kołem wodnym.

Co zobaczysz na miejscu?

W 1901 roku w elektrowni zamontowano dwie turbiny Francisa, które – po gruntownej rekonstrukcji w 1994 roku – pracują do dziś i wciąż dostarczają prąd do sieci energetycznej. To właśnie ta ciągłość działania czyni obiekt najstarszą funkcjonującą elektrownią wodną w kraju. Po odnowieniu urządzeń w budynku otwarto ekspozycję poświęconą historii miejskiego oświetlenia – zwiedzający mogą obejrzeć oryginalne maszyny, poznać historię elektryfikacji Písku oraz dowiedzieć się, jak działa niewielka elektrownia wodna. Tuż za jazem, na Otawie, znajduje się też mała wyspa, na której można odpocząć po zwiedzaniu.

Jak dotrzeć?

Elektrownia mieści się przy adresie V Podskalí 2537, w samym centrum Písku, po prawej stronie Otawy, między rzeką a murami miejskimi. To lokalizacja spacerowa – z rynku i mostu Kamiennego dzieli ją zaledwie kilkanaście minut pieszo wzdłuż nabrzeża.

Kiedy przyjechać?

Obiekt jest dostępny sezonowo. Od kwietnia do czerwca oraz we wrześniu i październiku zwiedzać można od wtorku do niedzieli w godzinach 9:00–12:00 i 13:00–16:00. W lipcu i sierpniu elektrownia otwarta jest codziennie w godzinach 9:00–18:00. Poza tymi terminami wizytę można umówić telefonicznie. Najlepszą porą na zwiedzanie jest lato, kiedy godziny otwarcia są najdłuższe, a przy okazji można skorzystać z pobliskiej wyspy nad rzeką.

Najczęstsze pytania

Czy elektrownia w Písku naprawdę produkuje prąd? Tak – dwie turbiny Francisa z 1901 roku, odnowione w 1994 roku, wciąż pracują i dostarczają energię do sieci. To rzadki przykład zabytku techniki, który pełni jednocześnie funkcję muzealną i produkcyjną.

Czy da się zwiedzić wnętrze elektrowni? Tak, w budynku działa ekspozycja poświęcona historii miejskiego oświetlenia i samej elektrowni, dostępna w wyznaczonych godzinach otwarcia.

Dlaczego elektrownia powstała akurat w Písku? Bo to tu František Křižík w 1887 roku po raz pierwszy w Czechach zaprezentował działające oświetlenie uliczne, co skłoniło miasto do budowy stałej infrastruktury elektrycznej już rok później.

Ile czasu zajmuje zwiedzanie? Sama ekspozycja to zwykle 30–45 minut, ale warto doliczyć spacer wzdłuż jazu i odpoczynek na pobliskiej wyspie na Otawie.