house of Tomáš Garrigue Masaryk

Domek T. G. Masaryka to niewielki dom w Čejkovicích na południowej Morawie, w powiecie Hodonín, gdzie dzieciństwo spędził przyszły pierwszy prezydent Czechosłowacji, Tomáš Garrigue Masaryk. Dziś w skromnym wnętrzu działa stała ekspozycja poświęcona jego życiu i związkom z tą miejscowością.

Co łączy Masaryka z Čejkovicami?

Masaryk urodził się w 1850 roku w pobliskim Hodoníně, a do Čejkovic trafił jako sześcioletnie dziecko, w 1856 roku. Spędził tu sześć lat dzieciństwa – uczęszczał do miejscowej szkoły, poznawał świat i, jak wspominał później, korzystał z biblioteki w tutejszym zamku. To właśnie w tym okresie kształtowały się jego pierwsze zainteresowania i nawyk samodzielnej nauki, które później zaprowadziły go na uniwersytet i do polityki. Masaryk wrócił do Čejkovic jeszcze raz, w latach 1864–65, tym razem jako młody nauczyciel pomocniczy w miejscowej szkole. Ten drugi epizod, choć krótki, na stałe zapisał się w lokalnej pamięci jako dowód, że przyszły prezydent traktował Čejkovice jak swoje drugie rodzinne miejsce.

Jak dom przetrwał do dziś?

Budynek, w którym mieszkała rodzina Masaryków, przez dekady niszczał i był zaniedbany – niewiele brakowało, by został rozebrany. Do jego ocalenia doprowadziło zaangażowanie mieszkańców Čejkovic, miejscowego urzędu gminy oraz działającego tu spółdzielni rolniczej, które wspólnie zadbały o remont i zachowanie obiektu dla przyszłych pokoleń. Pamiątkę po pobycie Masaryka utrwalono już w 1933 roku, kiedy na elewacji domu zawieszono terakotową tablicę pamiątkową. W 2018 roku budynek oraz znajdująca się w nim ekspozycja przeszły gruntowną modernizację, dzięki czemu dziś prezentują się znacznie lepiej niż jeszcze kilka lat wcześniej.

Co zobaczysz w środku?

Wewnątrz domku czeka na zwiedzających stała wystawa poświęcona życiu Tomáša Garrigue Masaryka – od dzieciństwa spędzonego w Čejkovicích, przez lata nauki i pracy nauczycielskiej, aż po jego rolę jako współtwórcy niepodległej Czechosłowacji. Ekspozycja ma charakter kameralny i lokalny, co sprawia, że dobrze uzupełnia większe muzea poświęcone Masarykowi, pokazując mniej znany, prowincjonalny rozdział jego biografii.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Čejkovice leżą w regionie południowej Morawy, w bliskim sąsiedztwie Hodonína, miasta rodzinnego Masaryka, co pozwala połączyć zwiedzanie obu miejsc w jedną wycieczkę śladami prezydenta. Okolica słynie również z winnic i tradycji winiarskich, więc wizytę w domku warto zestawić ze zwiedzaniem lokalnych piwnic czy degustacją win – najlepiej wiosną lub jesienią, gdy pogoda sprzyja spacerom po wsi i okolicznych wzgórzach.

Najczęstsze pytania

Ile lat Masaryk spędził w Čejkovicích? Przybył tu jako sześciolatek w 1856 roku i mieszkał sześć lat, ucząc się w miejscowej szkole i korzystając z zamkowej biblioteki.

Czy Masaryk wracał do Čejkovic w dorosłym życiu? Tak, w latach 1864–65 pracował tu krótko jako nauczyciel pomocniczy w miejscowej szkole.

Od kiedy dom jest oznaczony jako miejsce pamięci? Terakotowa tablica pamiątkowa pojawiła się na budynku w 1933 roku.

Czy budynek był remontowany? Tak, po latach zaniedbania obiekt i wystawę gruntownie odnowiono w 2018 roku.