House of Hylas

House of Hylas to jeden z rzymskich domów odkrytych na terenie stanowiska archeologicznego Itálica, w miejscowości Santiponce pod Sewillą. Swoją nazwę zawdzięcza mozaice przedstawiającej mit o porwaniu Hylasa, towarzysza Herkulesa, i należy do grupy okazałych rezydencji wznoszonych w tym rzymskim mieście w okresie jego największego rozkwitu.

Gdzie znajduje się House of Hylas?

Dom stoi na terenie antycznej Itálica, rzymskiego miasta założonego w pobliżu dzisiejszego Santiponce, kilkanaście kilometrów od centrum Sewilli. Budowla zajmuje około połowy starożytnej insuli (bloku miejskiego) i do dziś nie została w pełni odkopana — część jej granic, w tym lokalizacja wejścia, pozostaje nieustalona.

Skąd wzięła się nazwa domu?

Nazwa pochodzi od mozaiki, której centralny motyw (emblema) przedstawiał mit o Hylasie — młodzieńcu towarzyszącym Herkulesowi podczas wyprawy Argonautów. Scena ukazywała moment, w którym Hylas, wysłany po wodę, zostaje dostrzeżony przez zauroczone nim nimfy i wciągnięty do źródła, podczas gdy Herkules na próżno próbuje go ocalić. Mozaikę datuje się na początek II wieku n.e.

Jakie mozaiki zachowały się w domu?

Centralny panel ze sceną porwania Hylasa został w pewnym momencie wyjęty z podłogi i przeniesiony do Museo Arqueológico de Sevilla, gdzie jest eksponowany do dziś. W samym domu pozostała jedynie otaczająca go mozaika geometryczna, pozbawiona swojego pierwotnego, figuralnego centrum.

Dom kryje jednak więcej dekoracji podłogowych. W jednym z triclinariów, usytuowanym na niższym poziomie i połączonym z głównym dziedzińcem, zachowała się mozaika przedstawiająca cztery pory roku. Największe triclinium domu, o powierzchni około 108 m², zdobi z kolei mozaika z motywem tygrysów; pomieszczenie to sąsiaduje z dwoma wewnętrznymi dziedzińcami.

Dziedziniec wschodni i zachodni

Wschodni dziedziniec zachował fragmenty mozaik i otoczony jest pomieszczeniami z dekoracją podłogową, w tym salą o powierzchni około 74 m² urządzoną na wzór triclinium. Dziedziniec zachodni, gorzej zachowany, ma pośrodku prostokątny basen, a od strony południowej przylegają do niego dwa pomieszczenia z mozaikami.

Jak zaprojektowany był dom?

Centralnym punktem rezydencji był perystyl w stylu rodyjskim — z jednym portykiem wyższym od pozostałych trzech — z fontanną pośrodku dziedzińca. Taki układ, typowy dla luksusowych domów hellenistyczno-rzymskich, oddzielał reprezentacyjną część domu od pomieszczeń o funkcjach bardziej prywatnych, jednocześnie łącząc je ciągiem krytych przejść.

Najczęstsze pytania

Czy oryginalna mozaika z Hylasem znajduje się w domu? Nie. Centralny panel ze sceną porwania Hylasa został wyjęty i jest eksponowany w Museo Arqueológico de Sevilla. Na miejscu, w Itálice, zachowała się tylko otaczająca go rama geometryczna.

Z jakiego okresu pochodzi dom i jego mozaiki? Mozaikę z Hylasem datuje się na początek II wieku naszej ery, co odpowiada okresowi intensywnej rozbudowy Itálica.

Czy dom został w pełni przebadany archeologicznie? Nie. Zajmuje około połowy starożytnego bloku miejskiego, a część jego obszaru — w tym miejsce wejścia — pozostaje nieodkopana lub niezidentyfikowana.

Jakie inne motywy mozaikowe można zobaczyć poza sceną z Hylasem? W domu zachowały się mozaiki przedstawiające cztery pory roku oraz motyw tygrysów, a także geometryczne dekoracje w obu dziedzińcach.