Hôtel Juvénal des Ursins

Hôtel Juvénal des Ursins to renesansowa kamienica przy rue Champeaux w Troyes, w sercu historycznej dzielnicy szampańskiej stolicy Aube, wpisana do rejestru zabytków Francji od 1932 roku.

Skąd wzięła się nazwa i do kogo należał budynek?

Pierwszy dom w tym miejscu wzniósł w 1360 roku Pierre Jouvenel, kupiec suknem z Troyes. To właśnie w tym roku przyszedł na świat jego syn Jean, który zrobił błyskotliwą karierę urzędniczą – najpierw jako magistrat w rodzinnym mieście, później w Paryżu, gdzie w 1388 roku objął funkcję prewota kupców paryskich. Od miasta otrzymał w zarząd posiadłość zwaną „des Ursins", od której cała rodzina przyjęła później nazwisko Jouvenel des Ursins (spolszczana czasem jako Juvénal des Ursins). Wśród szesnaściorga dzieci Jeana szczególnie zapisali się w historii Jean, arcybiskup Reims, uczestniczący w procesie rewizyjnym Joanny d'Arc, oraz Guillaume, kanclerz na dworach Karola VII i Ludwika XI. To właśnie ta rodzina kupców i urzędników, wyniesiona do szlachectwa, nadała budynkowi jego dzisiejszą nazwę i rangę.

Dlaczego budynek, który widzimy, pochodzi z XVI wieku?

Troyes wielokrotnie płonęło, a rok 1524 zapisał się w dziejach miasta szczególnie boleśnie – pożar strawił wówczas całą dzielnicę, niszcząc około półtora tysiąca domów. Kamienica Juvénal des Ursins nie ocalała z tej katastrofy i spłonęła doszczętnie. Według inskrypcji z 1688 roku pierwotny budynek wzniesiono w 1520 roku, cztery lata później strawił go ogień, a odbudowę ukończono w 1526 roku – tym razem z trwałego białego kamienia, co miało chronić przed kolejnymi pożarami tak częstymi w mieście znanym z drewnianej, szachulcowej zabudowy.

Co warto obejrzeć na fasadzie?

Elewacja przyciąga wzrok dużymi oknami z rzeźbionymi, profilowanymi laskowaniami w typowo gotyckim jeszcze duchu, mimo renesansowego rodowodu budowli. Centralnym akcentem jest trójbocznie wysunięty gotycki wykusz (erker), zwieńczony smukłą, misternie rzeźbioną wieżyczką – odrestaurowaną w XVII wieku. Na tarczy herbowej pośrodku wykusza widnieją godła Francji, zwieńczone koroną i otoczone kołnierzem Orderu Świętego Michała, co świadczy o randze rodziny w hierarchii dworskiej. Dach zdobi natomiast okazała gotycka lukarna z XV wieku, pochodząca jeszcze z wcześniejszej, sprzed pożarowej budowli – to rzadki ślad architektury sprzed katastrofy 1524 roku.

Co znajduje się we wnętrzu i jak budynek jest dziś wykorzystywany?

Wewnątrz zachowały się witraże przedstawiające fundatorów oraz scenę Ukrzyżowania – motyw typowy dla mecenatu możnych rodzin mieszczańskich tamtej epoki. Współcześnie w budynku pod adresem 26 rue Champeaux mieści się lokal gastronomiczny „Le Juvenal", łączący funkcję zabytku z żywym, codziennym życiem miasta. Kamienica stoi w ścisłym centrum historycznym Troyes, wśród charakterystycznych szachulcowych domów, obok innych zabytkowych hoteli i kamienic tej części miasta, co czyni ją naturalnym punktem na trasie spaceru po starówce.

Najczęstsze pytania

Czy Hôtel Juvénal des Ursins można zwiedzać od środka? Budynek jest zabytkiem prywatnym, obecnie użytkowanym komercyjnie (lokal gastronomiczny), dlatego zwiedzanie ograniczone jest zwykle do obejrzenia fasady i wykuszu z zewnątrz; wnętrze dostępne jest w godzinach otwarcia lokalu.

Kim była rodzina Jouvenel des Ursins? To ród kupców sukiennych i urzędników z Troyes, wyniesiony do szlachectwa, z którego wywodzili się m.in. prewot kupców paryskich Jean Jouvenel, arcybiskup Reims oraz kanclerz Francji Guillaume Jouvenel des Ursins.

Dlaczego budynek jest z białego kamienia, skoro Troyes kojarzy się z domami szachulcowymi? Po pożarze z 1524 roku, który zniszczył pierwotną kamienicę, odbudowę w 1526 roku wykonano z kamienia właśnie po to, by ograniczyć ryzyko kolejnych pożarów tak groźnych dla drewnianej zabudowy miasta.

Gdzie dokładnie znajduje się kamienica? Przy rue Champeaux 26, w historycznym centrum Troyes, w otoczeniu innych zabytkowych kamienic i w bliskiej odległości od głównych atrakcji starego miasta.