Zamek w Horním Krnsku

Zamek Horní Krnsko stoi na krawędzi doliny potoku Strenice, na zachodnim skraju osady Horní Krnsko, część gminy Krnsko w powiecie Mladá Boleslav w kraju środkowoczeskim. Budowla przeszła długą drogę od średniowiecznej twierdzy przez renesansową przebudowę po barokową rezydencję, a dziś, choć chroniona jako zabytek kultury, pozostaje w rękach prywatnych i nie jest otwarta dla zwiedzających.

Skąd wzięła się osada i kto władał majątkiem najwcześniej?

Pierwsze wzmianki o Krnsku sięgają drugiej połowy XIV wieku. W latach 1354–1364 właścicielem miejscowości był niejaki Arnošt z Krnska. Po śmierci kolejnego dziedzica, Zdislava z Krnska, w 1464 roku majątek włączono do dóbr panstwa bolesławskiego. Dwanaście lat później, w 1476 roku, Jan z Cimburka a Tovačova sprzedał Krnsko Janowi Vančurovi z Řehnic – nazwisko tego rodu wiąże się bezpośrednio z sąsiednią osadą Řehnice, dziś drugą częścią tej samej gminy.

Jak twierdza zmieniła się w zamek?

Rodzina Vančurów z Řehnic pozostawała właścicielem Krnska aż do 1726 roku – przez dwa i pół wieku. To właśnie w tym okresie, w XVI stuleciu, pierwotną gotycką twierdzę stopniowo przebudowano na renesansową siedzibę, rozbudowywaną w kolejnych dekadach. Ślady tamtej epoki widać do dziś: na trzech stronach wewnętrznego dziedzińca zachowały się renesansowe arkady wsparte na filarach, jedynie od strony północnej zostały wtórnie zamurowane.

Co zmienił wiek XVIII i kto władał zamkiem później?

W 1726 roku majątek kupił Josef František z Vrbna, który przebudował rezydencję w duchu baroku. W efekcie tej przebudowy powstała czterokrzydłowa, jednopiętrowa budowla otaczająca czworoboczny dziedziniec – układ, który zamek zachował do dziś. Od strony północnej, w osi ryzalitu, umieszczono półkolisty portal, nad którym wznosi się czworoboczna wieża zwieńczona cebulastym hełmem. Po Vrbnach majątek trafił w ręce rodu Šporków, którzy władali nim do 1873 roku – w 1842 roku przeprowadzono remont budynku. Kolejnym właścicielem został Eugen Vratislav z Mitrovic.

Co działo się z zamkiem w XX wieku?

Od 1919 roku budynek zaczął pełnić funkcje społeczne zamiast rezydencjonalnych – urządzono w nim sierociniec, później mieścił się tu m.in. szkołę, magazyn i dom opieki dla osób starszych. Fosę otaczającą dawną twierdzę zasypano i na jej miejscu założono park w stylu angielskim, który do dziś otacza budynek zielenią.

Czy zamek można dziś zwiedzać?

Nie. Zamek w Horním Krnsku jest obecnie własnością prywatną i pozostaje niedostępny dla zwiedzających – wnętrza nie są udostępniane publiczności, a teren nie pełni funkcji turystycznej. Można go natomiast oglądać z zewnątrz, spacerując po osadzie Horní Krnsko, która leży około 8 km na południowy zachód od Mladej Boleslavi.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się zamek? W Horním Krnsku, części gminy Krnsko w powiecie Mladá Boleslav, około 8 km na południowy zachód od Mladej Boleslavi, na krawędzi doliny potoku Strenice.

Jaki związek ma zamek z pobliskimi Řehnicami? Od 1476 do 1726 roku właścicielem majątku był ród Vančurów z Řehnic – osady, która dziś stanowi drugą część tej samej gminy Krnsko co Horní Krnsko.

W jakim stylu zbudowany jest zamek? Obecny kształt – czterokrzydłowa budowla z czworobocznym dziedzińcem i wieżą z cebulastym hełmem – zamek zawdzięcza barokowej przebudowie zleconej przez Josefa Františka z Vrbna po 1726 roku, choć jego korzenie sięgają renesansowej i gotyckiej twierdzy.

Czy da się zwiedzić wnętrza zamku? Nie, obiekt jest prywatny i niedostępny dla turystów; można go oglądać jedynie z zewnątrz.

Co znajduje się wokół zamku? Park w stylu angielskim, założony na miejscu dawnej, zasypanej fosy otaczającej pierwotną twierdzę.