Hoogmolen

Hoogmolen to zabytkowy młyn wodny stojący nad rzeką Abeek we wsi Ellikom, na terenie obecnej gminy Oudsbergen w belgijskiej prowincji Limburg. Znany jest też pod nazwą Peerdermolen, którą znajdziemy już w rejestrach dziesięciny kościelnej Ellikom z 1639 i 1650 roku. Choć pierwsza pisemna wzmianka o młynie pochodzi z 1500 roku, obiekt istniał prawdopodobnie jeszcze wcześniej — teren doliny Abeek od stuleci sprzyjał budowie młynów wodnych dzięki znacznemu spadkowi rzeki płynącej z Płaskowyżu Kempenów w kierunku Niziny Bocholt.

Do kogo należał młyn i czym się zajmował?

Hoogmolen należał niegdyś do pana na Peer, co tłumaczy jego alternatywną nazwę Peerdermolen. Pełnił podwójną funkcję — służył jako folusz do obróbki sukna oraz jako młyn zbożowy. W foluszu przy użyciu stęp poruszanych mechanizmem młyńskim ubijano i zagęszczano tkane wełniane sukno, nadając mu odpowiednią gęstość i trwałość. Równolegle młyn mielił zboże dla okolicznej ludności, będąc przez wieki jednym z filarów lokalnej gospodarki wiejskiej.

Ile młynów stało niegdyś w Ellikom?

Warto wiedzieć, że Hoogmolen nie był jedynym młynem w tej okolicy. Nad Abeek w Ellikom pierwotnie działały trzy młyny wodne: Hoogmolen, Neermolen oraz Slagmolen. Ich obecność w jednej wsi pokazuje, jak intensywnie wykorzystywano energię wodną tej niewielkiej rzeki w dawnych wiekach.

Jak zmieniała się zabudowa młyna?

Budynki, które można oglądać dziś, w dużej mierze pochodzą z 1828 roku i są najstarszą zachowaną częścią kompleksu. Pierwotnie miały konstrukcję szkieletową, drewnianą, typową dla regionalnego budownictwa tamtego okresu. Od drugiej połowy XIX wieku zabudowę stopniowo przekształcano na murowaną, a ostatnia większa przebudowa miała miejsce w 1904 roku. Ten proces stopniowej modernizacji sprawił, że obecny wygląd młyna łączy elementy z różnych epok, tworząc charakterystyczną, warstwową architekturę.

Czy młyn jest chroniony jako zabytek?

Tak. W 1995 roku Hoogmolen został wpisany do rejestru zabytków, a otaczający go krajobraz objęto ochroną jako widok wiejski. W ramach tej ochrony przeprowadzono restaurację młyna zarówno na zewnątrz, jak i wewnątrz, dbając o zachowanie historycznego charakteru budowli. Cały teren leży w obrębie chronionego obszaru krajobrazowego doliny Abeek (Abeekvallei), cenionego za walory przyrodnicze i historyczne.

Czym jest Hoogmolen dzisiaj?

Na początku lat dwudziestych XXI wieku zabytkowy kompleks młyński przeszedł gruntowną renowację i przebudowę, w wyniku której powstał rozbudowany obiekt rekreacyjno-biznesowy funkcjonujący pod nazwą Landgoed De Hoogmolen. Kompleks nabyli przedsiębiorcy Mark Lens i Petra Weyens, którzy przekształcili dawny młyn w miejsce łączące funkcję hotelową z organizacją wydarzeń. Młyn znajduje się przy Hoogmolenweg 15 i pozostaje dziś jednym z charakterystycznych punktów na mapie Ellikom.

Najczęstsze pytania

Czy Hoogmolen wciąż mieli zboże? Nie, młyn utracił swoją pierwotną funkcję przemysłową i został przekształcony w obiekt hotelowo-eventowy.

Skąd wzięła się nazwa Peerdermolen? Nazwa pochodzi od pana na Peer, do którego młyn niegdyś należał, i pojawia się już w rejestrach kościelnych z XVII wieku.

Czy można zwiedzać młyn? Obiekt funkcjonuje obecnie jako hotel i miejsce eventowe, więc dostęp wiąże się z korzystaniem z jego oferty turystycznej, a nie ze zwiedzaniem muzealnym.

Dlaczego w Ellikom powstało tak wiele młynów? Dzięki znacznemu spadkowi rzeki Abeek, płynącej z wyżej położonego Płaskowyżu Kempenów, energia wodna była tu wyjątkowo łatwa do wykorzystania, co przyciągało budowniczych młynów już od średniowiecza.