Hojerův dům

Hojerův dům to ruiny dawnej samotnej chaty w Jizerských horách, leżące na Środkowym Grzbiecie Jizerskim w gminie Kořenov, w powiecie Jablonec nad Nisou. Miejsce ukryte w lesie, z dala od zabudowań osady Jizerka, przyciąga dziś przede wszystkim miłośników pieszych wędrówek i historii pogranicza.

Gdzie dokładnie leży?

Ruiny znajdują się na wysokości Środkowego Grzbietu Jizerskiego, w odosobnieniu, poza główną zabudową osady Jizerka, w kierunku doliny Wielkiej Izery i dzisiejszej granicy z Polską. Współrzędne miejsca to w przybliżeniu 50,837°N, 15,360°E. Teren administracyjnie należy do gminy Kořenov w Kraju Libereckim, a właścicielem gruntu są dziś Lasy Państwowe Republiki Czeskiej (Lesy České republiky).

Jak powstał Hojerův dům?

Chatę wzniósł w 1699 roku Krzysztof Schönwald jako prostą leśną budę. W 1763 roku obiekt przejął i częściowo przebudował Michael Neumann, zięć Schönwalda. Kolejna zmiana właściciela nastąpiła w 1826 roku, gdy posiadłość kupił Franz Hüyer. W dokumentach z 1877 roku jako właściciel figuruje już Josef Hoyer — i to od nazwiska tej rodziny pochodzi obecna nazwa miejsca.

Karczma przemytników i kłusowników

Pod koniec XIX wieku budynek pełnił już funkcję karczmy, w której — jak odnotowano w źródłach — spotykali się przemytnicy i kłusownicy. Nieprzypadkowo: w pobliżu przebiegała dawna droga celna, łącząca Jizerkę z doliną Wielkiej Izery, czyli trasa wykorzystywana od dawna do nielegalnego handlu towarami przez pobliską granicę. Odosobnione położenie chaty, z dala od kontroli, sprzyjało takiej działalności.

XX wiek i losy budynku

W pierwszej połowie XX wieku obiekt ponownie przebudowano — parter otrzymał wówczas murowane, kamienne ściany, co miało poprawić trwałość konstrukcji. W czasie II wojny światowej w domu mieszkał gajowy nazwiskiem Junker, zajmujący się okolicznymi lasami. Po jego odejściu budynek przestał być użytkowany i zaczął stopniowo popadać w ruinę.

Co można zobaczyć dzisiaj?

Obecnie z Hojerova domu pozostały wyłącznie ruiny. Lepiej zachowała się część gospodarcza, natomiast dawna część mieszkalna — najprawdopodobniej drewniana — praktycznie zniknęła, pozostawiając po sobie głównie ślady fundamentów. Miejsce nie jest oznakowanym punktem turystycznym z infrastrukturą, ale stanowi ciekawy cel dla osób wędrujących po Środkowym Grzbiecie Jizerskim i interesujących się historią osadnictwa oraz przemytu w Jizerskich Górach.

Warto wiedzieć przed wizytą

Ze względu na odosobnione położenie i brak wyraźnego oznakowania, dotarcie do ruin wymaga dobrej orientacji w terenie i najlepiej wcześniejszego sprawdzenia mapy turystycznej okolic Jizerki. Teren leśny, pozbawiony zabudowy i usług, sprawia że warto zaplanować wizytę jako część dłuższej trasy pieszej po Jizerskich Górach, a nie jako samodzielny, łatwo dostępny punkt.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał Hojerův dům? Chatę zbudował w 1699 roku Krzysztof Schönwald, a w kolejnych stuleciach obiekt kilkakrotnie przebudowywano i zmieniał właścicieli.

Skąd wzięła się nazwa Hojerův dům? Nazwa pochodzi od rodziny Hoyer/Hüyer — Franz Hüyer kupił posiadłość w 1826 roku, a w 1877 roku jako właściciel odnotowany jest Josef Hoyer.

Czym był ten budynek pod koniec XIX wieku? Funkcjonował jako karczma, w której spotykali się przemytnicy i kłusownicy korzystający z pobliskiej dawnej drogi celnej.

W jakim stanie jest obiekt dzisiaj? Budynek jest całkowicie zrujnowany — zachowały się głównie pozostałości części gospodarczej oraz fundamenty, teren należy do Lasów Państwowych Republiki Czeskiej.

Gdzie dokładnie leżą ruiny? Na Środkowym Grzbiecie Jizerskim, w gminie Kořenov, w powiecie Jablonec nad Nisou, z dala od głównej zabudowy osady Jizerka.