Het Predikheren

Het Predikheren to dawny klasztor dominikanów w Mechelen, dziś jedna z najbardziej niezwykłych bibliotek publicznych w Europie. Barokowy kompleks powstał w drugiej połowie XVII i pierwszej połowie XVIII wieku, a jego historia łączy w sobie religię, wojsko i współczesną architekturę w sposób, jaki rzadko spotyka się w jednym miejscu.

Skąd wzięli się tu dominikanie?

Zakon dominikański, znany również jako Zakon Kaznodziejski (stąd niderlandzka nazwa "Predikheren" – kaznodzieje), przybył do Mechelen w 1651 roku. Bracia otrzymali zgodę na założenie klasztoru wraz z niewielką kaplicą, a same zabudowania klasztorne były gotowe w 1689 roku. Wspólnota rosła jednak szybciej, niż pozwalała na to kaplica, więc po siedmiu latach prac budowlanych, w 1736 roku, poświęcono nowy, znacznie większy kościół. To właśnie ten okres – budowa trwająca od około 1650 do 1735 roku – ukształtował barokowy charakter budynku, który przetrwał do dziś.

Dlaczego klasztor przestał być klasztorem?

Losy Het Predikheren odmieniły się wraz z nadejściem francuskiej okupacji. W 1796 roku dominikanie zostali wypędzeni z murów, które od tej pory służyły celom wojskowym. Kompleks pełnił funkcję koszar, składu broni, a także szpitala wojskowego – rola typowa dla wielu dawnych obiektów sakralnych przejmowanych przez armie w tym okresie w Europie. Przez cały XIX i większość XX wieku budynek pozostawał w rękach wojska, aż w 1975 roku został ostatecznie opuszczony i popadł w zapomnienie na kolejne dziesięciolecia.

Jak dawny klasztor stał się biblioteką?

Po 35 latach niszczejącej pustki miasto Mechelen podjęło w 2010 roku decyzję, która odmieniła los kompleksu: postanowiono urządzić w nim miejską bibliotekę publiczną. Prace restauracyjne trwały od 2011 do 2019 roku i objęły pełne odtworzenie dawnej struktury klasztoru przy jednoczesnym wprowadzeniu nowoczesnych rozwiązań architektonicznych, dostosowanych do funkcji biblioteki. Efekt tej transformacji zwrócił uwagę na arenie międzynarodowej – Międzynarodowa Federacja Stowarzyszeń Bibliotekarzy i Instytucji Bibliotecznych (IFLA) zaliczyła Het Predikheren do grona pięciu najpiękniejszych bibliotek świata.

Co można dziś zobaczyć w Het Predikheren?

Odwiedzający mogą podziwiać charakterystyczne barokowe wnętrza dawnego kościoła i klasztoru, w których surowe, historyczne mury sąsiadują z nowoczesnymi regałami, czytelniami i przestrzeniami do pracy. To połączenie starego i nowego sprawia, że miejsce przyciąga nie tylko miłośników literatury, ale też osoby zainteresowane architekturą i historią adaptacyjnego wykorzystania zabytków. Wnętrze zachowuje atmosferę duchowego skupienia, jaką miało pełnić jeszcze w czasach dominikańskich, mimo zupełnie innej funkcji, jaką pełni dziś.

Najczęstsze pytania

Czy Het Predikheren to nadal czynny klasztor? Nie – zakon dominikański opuścił budynek w 1796 roku, a obecnie mieści się tam miejska biblioteka publiczna Mechelen.

Kiedy powstał budynek? Kompleks budowano w latach około 1650–1735, a kościół klasztorny poświęcono w 1736 roku.

Dlaczego biblioteka jest uznawana za wyjątkową? Ze względu na połączenie barokowej architektury dawnego klasztoru z nowoczesnym wnętrzem biblioteki – IFLA uznała ją za jedną z pięciu najpiękniejszych bibliotek na świecie.

Co znajdowało się w budynku przed biblioteką? Od 1796 roku do 1975 roku kompleks pełnił funkcje wojskowe – jako koszary, skład broni i szpital wojskowy, a następnie stał opuszczony aż do renowacji rozpoczętej w 2011 roku.