Herrain

Herrain w Schupfart to średniowieczne grodzisko stożkowe w szwajcarskim kantonie Argowia, w regionie Fricktal. Wzgórze leży na północ od wsi, na wysokości około 464 m n.p.m., a w inwentarzu zabytków kantonu figuruje jako „Burghügel Herrain", czyli wzgórze zamkowe. To obiekt dla osób, które lubią szukać śladów dawnej historii w terenie, a nie oglądać odbudowane mury.

Czym jest Herrain?

Herrain to pozostałość po drewniano-ziemnym zamku typu motte. Pierwotnie powstał sztucznie usypany stożkowy kopiec, a na jego szczycie stała najprawdopodobniej kilkukondygnacyjna drewniana wieża mieszkalna. Całość chroniły rowy i palisady. Zamek datuje się na X lub XI wiek, a więc na czas, gdy w tej części Szwajcarii budowano jeszcze głównie z drewna i ziemi, a nie z kamienia.

Na stronie górskiej kopca widoczne są ślady murów. Kamienna zabudowa nie przetrwała jednak w formie, która pozwalałaby odtworzyć wygląd warowni. Dlatego w niemieckojęzycznej literaturze takie miejsca nazywa się „Burgstelle", czyli stanowiskiem zamkowym. Herrain opisuje m.in. Peter Frey w publikacji o zamkach kantonu Argowia, a kantonalny inwentarz zabytków cytuje tom dziewiąty „Kunstdenkmäler des Kantons Aargau" z 2011 roku.

Jaka jest historia miejsca?

Historyczny Leksykon Szwajcarii wspomina o pozostałościach umocnień z XI wieku odkrytych na Herrain. Łączy je z rodem panów Homberg-Thierstein, którzy należeli do ważnych rodzin możnowładczych regionu. Stanowisko ma w Argowii status obiektu chronionego, a archeologiczna wartość kopca jest oceniana jako znacząca w skali kraju. Ochrona konserwatorska obejmuje je od 1966 roku.

Sama wieś Schupfart leży w powiecie Rheinfelden. Fricktal przeszedł do kantonu Argowia w 1803 roku, wcześniej należał do posiadłości habsburskich.

Co zobaczysz na miejscu?

Nie ma tu odbudowanej wieży ani muru z bramą. Zobaczysz zalesiony lub porośnięty kopiec, zarys rowów i naturalne ukształtowanie terenu, które kiedyś dawało przewagę obronną. Warto przeczytać opis wcześniej, bo na miejscu bez wiedzy o motte łatwo wziąć wzniesienie za zwykłe wzgórze. Tablic informacyjnych nie należy się spodziewać w takim zakresie jak przy dużych zamkach turystycznych.

Jak dotrzeć?

Schupfart leży w Fricktal, w północnej Szwajcarii, w okolicy Rheinfelden. Współrzędne wzgórza to około 47,515 N i 7,966 E. Najwygodniej dojść pieszo od strony wsi, kierując się na północ. Okolica nadaje się na krótki spacer połączony z oglądaniem krajobrazu Jury Argowskiej.

Kiedy przyjechać?

Wzgórze jest dostępne przez cały rok. Wiosną i jesienią spacer jest najprzyjemniejszy, a zimą, gdy drzewa nie mają liści, lepiej widać kształt kopca i rowów. Po deszczu ścieżki mogą być błotniste, więc przyda się solidne obuwie.

Najczęstsze pytania

Czy na Herrain stoi zamek?

Nie. Zachował się kopiec ziemny z resztkami murów na stronie górskiej. Drewniana wieża i palisady zniknęły.

Z jakiego okresu pochodzi to miejsce?

Z X lub XI wieku. Ślady umocnień z XI wieku wiąże się z panami Homberg-Thierstein.

Czy wstęp jest płatny?

Informacji o opłatach nie ma. Obiekt jest wzgórzem w terenie, bez bramek i kas.

Czy to miejsce jest chronione?

Tak, figuruje w inwentarzu ochrony zabytków kantonu Argowia jako stanowisko archeologiczne o znaczeniu ogólnokrajowym.