Ruine Alt Homberg

Ruine Alt Homberg to ruina średniowiecznego zamku na wzgórzu nad wsią Wittnau w kantonie Argowia w Szwajcarii. Z potężnej warowni zachowały się dziś nieliczne fragmenty murów i imponujące fosy, ale to właśnie one sprawiają, że miejsce robi wrażenie na każdym, kto wybierze się tu na spacer po Jurze Argowskiej.

Jak powstał zamek Alt Homberg?

Dokładna data budowy nie jest znana. Badacze wskazują na X lub początek XI wieku, a pewne jest, że około roku 1100 na wzgórzu Homberg stała już warownia. Z roku 1103 pochodzi dokument, w którym występuje niejaki Rudolf „de Honberc", czyli przedstawiciel rodu przyjmującego nazwę od tego miejsca. Zamek był gniazdem rodowym linii wywodzącej się od hrabiów Thierstein.

Kto władał zamkiem?

Po 1223 roku Homberg trafił w drodze dziedziczenia w ręce hrabiów Froburg. Gdy wygasła młodsza linia, zwana Neu-Homberg, majątek przypadł hrabiance Marii z rodu Oettingen. W 1351 roku książę Albrecht Austriacki z dynastii Habsburgów kupił od niej cały okręg zamkowy za 400 marek. Już dwa lata później, w 1353 roku, warownię zastawiono hrabiemu Janowi II Habsburg-Laufenburg.

Trzęsienie ziemi, które zmieniło wszystko

W 1356 roku Bazylea i jej okolice nawiedziło jedno z największych trzęsień ziemi w historii Europy Środkowej. Zamek Alt Homberg został wówczas zniszczony. Zachowały się wzmianki, że w 1359 roku przeznaczono środki na odbudowę, lecz badacze spierają się, czy zamek, a przynajmniej jego część, rzeczywiście podniesiono z gruzów. Dwie płyty nagrobne z XV wieku sugerują, że kaplica przy zamku nadal służyła wiernym albo że w tym miejscu w późnym średniowieczu zbudowano nową.

Wykopaliska i znaleziska

W latach 1869, 1882 i 1884 młodzi mieszkańcy Wittnau pod kierunkiem miejscowego proboszcza Hermanna Müllera odkopywali ruiny. Większość znalezisk pochodziła z warstwy zniszczeń po katastrofie z 1356 roku: cynowa zastawa stołowa, miedziane naczynia kuchenne, miecze i ostrogi. Były to fragmenty wyposażenia dworu hrabiowskiego, uchwycone w chwili, gdy życie na zamku nagle się urwało. Kolejne badania w latach 80. XX wieku odsłoniły średniowieczne doły na odpadki, cenne źródło wiedzy o codzienności mieszkańców.

Co zobaczysz na miejscu?

Dziś ruina jest mocno zniszczona i przetrwały tylko pojedyncze resztki murów. Największą atrakcją są dwie głębokie fosy; od wschodu sięgają około 16 metrów głębokości. Wewnętrzny rów jest niezwykle duży jak na szwajcarskie zamki. Widoczny jest też mur tarczowy, osłaniający zamek od strony najbardziej narażonej na atak. Obiekt jest wpisany do rejestru zabytków Szwajcarii jako obiekt kategorii A, czyli o znaczeniu krajowym.

Jak dojść do ruiny?

Na wzgórze wchodzi się pieszo z Wittnau. Dobrym punktem startu jest przystanek autobusowy Mitteldorf. Trasa prowadzi przez lasy i łąki typowe dla Jury Argowskiej, więc warto założyć wygodne buty i zaplanować dłuższy spacer.

Najczęstsze pytania

Czy do ruiny Alt Homberg można wejść? Tak, to ogólnodostępne stanowisko, do którego dochodzi się pieszo ze wsi Wittnau.

Kiedy zamek został zniszczony? W 1356 roku, podczas wielkiego trzęsienia ziemi w Bazylei.

Czy zachowało się dużo murów? Niewiele. Najbardziej imponujące są natomiast fosy oraz mur tarczowy.

Czy ruina ma szczególną rangę zabytkową? Tak, w Szwajcarii zaliczana jest do obiektów kategorii A, czyli o znaczeniu krajowym.

Dla kogo to dobry cel wycieczki? Dla miłośników średniowiecznej historii, spacerów po lesie i krajobrazów Jury Argowskiej. Wizyta zajmie kilka godzin łącznie z dojściem z Wittnau.