Heimolen

Heimolen to drewniany wiatrak typu koźlak stojący przy Windmolenstraat w Langdorp, dzielnicy Aarschot w prowincji Brabancja Flamandzka. Wznosi się na wrzosowisku znanym niegdyś jako Trappenschen Berch, w otoczeniu terenów należących dziś do rezerwatu przyrody. To jeden z zaledwie około 130 zachowanych drewnianych wiatraków we Flandrii, a jego wyjątkowość polega na tym, że od chwili powstania nigdy nie zmienił miejsca i nigdy nie został zniszczony przez pożar ani działania wojenne.

Kto zbudował wiatrak i kiedy?

Historia Heimolen sięga 1662 roku. W lutym tego roku książę Aarschot zawarł umowę z Gillesem Vanden Eynde, przyznając mu prawo do wzniesienia wiatraka na wrzosowisku należącym do księstwa. Vanden Eynde zapłacił za prawo do wykorzystywania wiatru 2000 guldenów oraz zobowiązał się do uiszczania rocznej opłaty. Był to jeden z nielicznych wiatraków budowanych i prowadzonych przez osoby prywatne, a nie przez pana feudalnego czy gminę.

Do czego służył młyn?

Od samego początku Heimolen pełnił funkcję młyna zbożowego, mielącego ziarno dla okolicznych rolników i mieszkańców Langdorp. Funkcję tę zachował nieprzerwanie przez kolejne stulecia, mimo zmieniających się właścicieli i młynarzy.

Jak wyglądały jego dalsze losy?

W 1884 roku młynarzem Heimolen został Jan-Baptist Van Aelst, który przybył do Langdorp, by prowadzić wiatrak. Rodzina Van Aelst związała się z młynem na kolejne pokolenia — jego prawnuk, Walter Van Aelst, kontynuował tę tradycję aż do 1958 roku, kiedy młyn ostatecznie zaprzestał działalności. Po odejściu ostatniego młynarza budynek zaczął szybko popadać w ruinę, tracąc funkcjonalność i narażony na postępujące niszczenie drewnianej konstrukcji.

Kto uratował wiatrak przed zniszczeniem?

Przełomowym momentem był rok 1995, gdy Heimolen przeszedł w ręce organizacji przyrodniczej Natuurpunt. Wiatrak wymagał wówczas gruntownej renowacji — lata zaniedbania odcisnęły piętno na konstrukcji. Prace remontowe zakończono wiosną 1999 roku, a 21 marca 1999 roku młyn mógł ponownie rozpocząć mielenie zboża, po raz pierwszy od czterdziestu lat.

Czy wiatrak wciąż działa?

Tak — Heimolen jest dziś funkcjonalnym wiatrakiem, utrzymywanym i obsługiwanym przez Natuurpunt. Odwiedzający mogą zobaczyć pracującego młynarza i poznać proces mielenia zboża w sposób niemal niezmieniony od XVII wieku. Otoczenie wiatraka, wrzosowisko i tereny należące obecnie do krajobrazowego parku de Merode, tworzą razem miejsce łączące dziedzictwo przemysłowe z walorami przyrodniczymi.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Heimolen? Przy Windmolenstraat w Langdorp, miejscowości należącej administracyjnie do miasta Aarschot w Brabancji Flamandzkiej.

Jak stary jest ten wiatrak? Powstał w 1662 roku na mocy umowy między księciem Aarschot a Gillesem Vanden Eynde — ma więc ponad 360 lat.

Czy wiatrak nadal miele zboże? Tak, po renowacji zakończonej w 1999 roku Heimolen ponownie funkcjonuje jako czynny młyn zbożowy.

Kto zarządza wiatrakiem? Od 1995 roku właścicielem i zarządcą jest organizacja ochrony przyrody Natuurpunt.

Co sprawia, że ten wiatrak jest wyjątkowy? Nigdy nie zmienił lokalizacji i nigdy nie został zniszczony przez pożar ani wojnę — rzadkość wśród historycznych wiatraków w regionie.