Grossmünster

Grossmünster w Zurychu to romański kościół reformowany nad rzeką Limmat, którego dwie wieże są znakiem rozpoznawczym starego miasta. Budowano go od około 1100 roku, a konsekrowano około 1220. Stoi w miejscu wcześniejszej świątyni z czasów karolińskich, a legenda wiąże jej fundację z Karolem Wielkim. To jeden z czterech głównych kościołów miasta.

Dlaczego Grossmünster jest tak ważny?

W 1519 roku kaznodzieją został tu Huldrych Zwingli. Z tej świątyni zaczęła się szwajcarska reformacja, a po latach budynek przejął kult protestancki. Dziś parafia należy do Ewangelicko-Reformowanego Kościoła Kantonu Zurych. Kościół jest więc miejscem ważnym nie tylko dla architektury, lecz także dla historii religii w Europie.

Co zobaczysz w środku?

Wnętrze jest surowe, jak w większości kościołów reformowanych: bez ołtarzy bocznych i barokowego przepychu. Wyjątkiem są nowoczesne witraże. Jedne wykonał Augusto Giacometti na początku lat 30. XX wieku, inne Sigmar Polke, który zastąpił szkło cienkimi plastrami agatu i innych kamieni. Warto zejść do krypty, gdzie stoi kamienna figura Karola Wielkiego, związana z legendą o założeniu kościoła. Przy świątyni znajdziesz też romański krużganek z XII wieku, spokojny i dobrze nadający się na chwilę odpoczynku.

Jak wygląda widok z wieży?

Na wieżę wchodzi się wąskimi schodami, a nagrodą jest panorama dachów starego miasta, rzeki Limmat, Jeziora Zuryskiego i, przy dobrej pogodzie, Alp. Wieże w dzisiejszym kształcie mają neogotyckie hełmy, które zastąpiły drewniane zwieńczenia zniszczone przez pożar w 1781 roku. Wejście na górę jest płatne i zależy od godzin otwarcia, więc najlepiej sprawdzić je w dniu wizyty.

Jak dotrzeć?

Kościół leży w samym centrum, na wschodnim brzegu Limmat, w dzielnicy Niederdorf. Z dworca głównego Zürich HB dojdziesz pieszo w około 15 minut, przechodząc przez rzekę. Możesz też dojechać tramwajem do przystanku Helmhaus lub Rathaus i dalej iść kilka minut w górę uliczkami.

Kiedy przyjechać?

Najlepiej rano, gdy w środku jest spokojniej, a światło pięknie przechodzi przez witraże. Widok z wieży jest najlepszy w pogodne dni, zwłaszcza jesienią i wiosną, gdy powietrze jest przejrzyste. Zwiedzanie najlepiej połączyć ze spacerem po Niederdorfie i nabrzeżem Limmat.

Najczęstsze pytania

Czy wejście do Grossmünster jest płatne? Do kościoła można wejść bezpłatnie, płatna jest tylko wspinaczka na wieżę.

Kto zaczął tu reformację? Huldrych Zwingli, który od 1519 roku głosił w tym kościele kazania i wprowadzał zmiany w życiu religijnym Zurychu. Jego następcą został Heinrich Bullinger, który kontynuował dzieło reformy.

Jak długo zwiedza się Grossmünster? Na wnętrze, kryptę i krużganek wystarczy około godziny, a wejście na wieżę dodaje kolejne pół godziny. Jeśli chcesz spokojnie obejrzeć witraże i zrobić zdjęcia z góry, zaplanuj półtorej godziny.

Czy w Grossmünster są nowoczesne witraże? Tak. Znajdziesz tu prace Augusta Giacomettiego oraz okna Sigmara Polkego z cienkich płytek agatu.