Grave of Masaryk family

Grób rodziny Masaryków to skromna, ale symbolicznie ważna mogiła na cmentarzu w Lánach, gdzie spoczywa pierwszy prezydent Czechosłowacji Tomáš Garrigue Masaryk wraz z najbliższą rodziną. Choć adres administracyjny wskazuje na Vašírov, to nie inna miejscowość niż Lány — to nazwa katastru (obszaru gruntowego), na którym leży lánski cmentarz. Sam Vašírov jest niewielką wsią sąsiadującą z Lánami, a granica katastralna akurat przebiega tak, że cmentarz formalnie znajduje się na jego terenie, mimo że funkcjonalnie i w świadomości odwiedzających należy do Lán.

Gdzie dokładnie leży grób i jak go znaleźć?

Grobowiec znajduje się w tylnej, północno-wschodniej części cmentarza, przy murze granicznym działki. Otaczają go dwie lipy, co odróżnia go od sąsiednich, bardziej ozdobnych nagrobków — sama mogiła rodzinna utrzymana jest w bardzo prostej formie, bez monumentalnej architektury. Cmentarz sąsiaduje z zamkiem w Lánach, letnią rezydencją prezydencką, z którą losy rodziny Masaryków są ściśle związane.

Kto tu spoczywa?

W grobowcu pochowani są czterej członkowie rodziny:

• Tomáš Garrigue Masaryk (7.3.1850–14.9.1937) — filozof, socjolog i pierwszy prezydent niepodległej Czechosłowacji, sprawujący urząd od 1918 do rezygnacji w 1935 roku. Zmarł w zamku w Lánach, który był jego letnią siedzibą.
• Charlotta Garrigue Masaryková (28.11.1850–13.5.1923) — jego żona, Amerykanka z pochodzenia, która przyjęła nazwisko męża jako swoje drugie imię (stąd podwójne imię Garrigue w rodzinie).
• Jan Masaryk (14.9.1886–10.3.1948) — syn, dyplomata i minister spraw zagranicznych Czechosłowacji, znany z pracy na rzecz kraju podczas II wojny światowej z londyńskiego rządu na uchodźstwie. Zmarł w niewyjaśnionych do końca okolicznościach w 1948 roku, krótko po komunistycznym przewrocie w Czechosłowacji.
• Alice Masaryková (3.5.1879–29.11.1966) — córka, działaczka społeczna i pierwsza przewodnicząca Czechosłowackiego Czerwonego Krzyża.

Jaka jest historia samego cmentarza?

Pierwotny cmentarz grzebalny powstał w tym miejscu już w 1787 roku, na terenie dawnej cegielni. Gdy okazał się zbyt mały, w 1833 roku poświęcono nowy, obecny cmentarz. Był on później dwukrotnie rozbudowywany — w 1927 roku w kierunku północnym oraz w latach 60. XX wieku o część wschodnią. Ze względu na swoją wartość historyczną cmentarz w Lánach jest wpisany na listę zabytków kultury pod numerem 4223.

Dlaczego to miejsce jest ważne dla Czechów?

Lány i pochowana tu rodzina Masaryków to jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli czechosłowackiej państwowości XX wieku. Grób odwiedzają oficjalne delegacje przy okazji rocznic państwowych, a miejsce to pozostaje punktem odniesienia w czeskiej pamięci historycznej — zarówno ze względu na rolę T.G. Masaryka jako ojca założyciela niepodległego państwa, jak i tragiczny los jego syna Jana.

Najczęstsze pytania

Czy Vašírov i Lány to to samo miejsce? Nie do końca — to dwie sąsiadujące miejscowości, ale cmentarz z grobem Masaryków formalnie leży na terenie katastralnym Vašírova, dlatego w niektórych źródłach jako lokalizacja podawany jest właśnie Vašírov, a nie Lány.

Kto jest pochowany w grobie rodziny Masaryków? Tomáš Garrigue Masaryk, jego żona Charlotta, syn Jan Masaryk oraz córka Alice Masaryková.

Czy grób można zwiedzać? Tak, cmentarz jest ogólnodostępny w godzinach otwarcia: od kwietnia do października w godzinach 7:00–20:00, a od listopada do marca w godzinach 8:00–18:00.

Czy w pobliżu jest coś jeszcze wartego zobaczenia? Tak, bezpośrednio przy cmentarzu znajduje się zamek w Lánach — letnia rezydencja prezydentów Czech, ściśle powiązana z historią rodziny Masaryków.