Grand Council Building

Grossratsgebäude w Chur to siedziba parlamentu kantonu Graubünden, mieszcząca się w dawnym arsenale z połowy XIX wieku. Budynek stoi przy Masanserstrasse 3, w sąsiedztwie teatru miejskiego, i łączy funkcję politycznego centrum kantonu z ciekawą historią architektury.

Czym jest Grossratsgebäude?

To budynek, w którym obraduje Wielka Rada (Grosser Rat), czyli kantonalny parlament Gryzonii. Nie powstał jednak jako gmach polityczny. Zbudowano go jako arsenał (Zeughaus) w miejsce starszego magazynu wojskowego „im Steinbruch”, który spłonął w 1859 roku. Projekt przygotował churski architekt Johannes Ludwig, a prace trwały w latach 1861–1863. Obiekt miał dwie kondygnacje, a w ryzalitach trzy; pod dachem urządzono kwatery dla żołnierzy.

Jak wygląda budynek?

Fasada utrzymana jest w stylu łukowym (Rundbogenstil), popularnym w Szwajcarii w połowie XIX wieku. Historycy architektury porównują ją z mniej więcej współczesnym gmachem głównym ETH w Zurychu. Zewnętrzna bryła przetrwała kolejne przebudowy niemal bez zmian, natomiast wnętrze zmieniało się wielokrotnie:

• 1957–1959 – architekt Martin Risch całkowicie zaprojektował wnętrza na nowo, przystosowując obiekt do roli parlamentu i teatru;
• 1992–1993 – Monika Brügger dostosowała budynek do ówczesnych potrzeb;
• 2009 – Valerio Olgiati zaprojektował nowe wejście bez barier: rampę z zadaszeniem opartym na płytowym elemencie z białego betonu licowego;
• 2012 – sala obrad dostała system głosowania i konferencyjny oraz nowe oświetlenie, a koszt prac wyniósł około 2,6 mln franków;
• 2015 – na poddaszu urządzono pomieszczenie dla mediów.

Czy można wejść do środka?

Posiedzenia Wielkiej Rady są jawne. Na galerii dla publiczności jest 34 miejsca, więc podczas sesji można obejrzeć debatę na żywo. Poza sesjami zwiedzanie zależy od ustaleń z organizatorem; informacje o wizytach publikuje kanton na stronie gr.ch. Warto pamiętać, że to czynna instytucja, a nie muzeum.

Jak dotrzeć?

Gmach leży w centrum Chur, na skraju Starego Miasta, w odległości spaceru od dworca kolejowego. Dostęp bez barier prowadzi od strony Theaterplatz. Obok znajduje się teatr miejski, który dzieli z parlamentem ten sam historyczny budynek.

Co jeszcze zobaczyć w okolicy?

Chur to jedno z najstarszych miast Szwajcarii, więc po wizycie przy parlamencie warto przejść do uliczek Starego Miasta, katedry i kościołów. Spacer zajmuje kilkanaście minut i pozwala zestawić XIX-wieczną architekturę publiczną ze średniowieczną zabudową.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał budynek parlamentu w Chur?

Pierwotny arsenał zbudowano w latach 1861–1863 według projektu Johannesa Ludwiga. Jako parlament i teatr obiekt służy od przebudowy z lat 1957–1959.

Czy wstęp na obrady jest bezpłatny?

Sesje Wielkiej Rady są publiczne, a galeria ma 34 miejsca. Terminy sesji sprawdź na stronie kantonu Graubünden.

Czy budynek jest dostępny dla osób na wózkach?

Tak. Od 2009 roku działa wejście bez barier projektu Valerio Olgiatiego, prowadzone od strony Theaterplatz.

Kto zaprojektował nowe wejście?

Szwajcarski architekt Valerio Olgiati. Jego rampa z białego betonu jest współczesnym akcentem przy XIX-wiecznej fasadzie.