Goikolau

Goikolau to jaskinia z sztuką naskalną położona w Berriatua, w baskijskiej prowincji Biskaja. Znajduje się w dzielnicy Mereludi, na stoku góry Gaztelukoatxa, tuż przy znanej jaskini Atxurra, z którą tworzy jeden z ważniejszych zespołów stanowisk prehistorycznych w tej części Kraju Basków.

Co znajduje się w jaskini?

Goikolau kryje ryty naskalne i pozostałości archeologiczne datowane od okresu magdaleńskiego (późny paleolit) aż po czasy rzymskie — to bardzo długi okres użytkowania jak na niewielką jaskinię. Grawerunki na ścianach mają w większości charakter niefiguratywny: to serie linii i znaków, które badacze interpretują jako abstrakcyjne symbole. Wyjątkowo pojawiają się też przedstawienia zwierząt. Dokładne datowanie samych rytów wciąż nie jest jednoznacznie ustalone przez archeologów.

Jaskinię po raz pierwszy zbadali w 1935 roku Telesforo Aranzadi i José Miguel Barandiaran — dwaj czołowi baskijscy archeolodzy i etnografowie tamtego okresu. Podczas tych prac odkryto naszyjnik złożony z ponad stu paciorków o różnych formach, będący jednym z ciekawszych znalezisk ozdobniczych z tego terenu — obecnie eksponowany w Muzeum Archeologicznym w Bilbao. Badania wznowiono w 1962 roku, kiedy to Barandiaran, wspierany przez ekipę Muzeum Archeologicznego w Bilbao oraz Baskijskiej Grupy Speleologicznej, odkrył same grawerunki naskalne.

Jak dotrzeć do Goikolau?

Berriatua leży w regionie Lea-Artibai, w głębi lądu od wybrzeża Biskajskiego, niedaleko Markiny-Xemein i Ondarroi. Jaskinia znajduje się na zboczu Gaztelukoatxa, ponad dzielnicą Mereludi — dojście prowadzi lokalnymi drogami i ścieżkami górskimi charakterystycznymi dla tego terenu. To okolica popularna wśród amatorów pieszych wędrówek po wzgórzach Biskajskiego wybrzeża, gdzie krajobraz łączy zielone pastwiska z wapiennymi grzbietami skrywającymi liczne jaskinie.

Podobnie jak sąsiadująca Atxurra, Goikolau jest stanowiskiem chronionym ze względu na delikatność rytów naskalnych — nie jest to jaskinia turystyczna z regularnym rozkładem zwiedzania. Informacje o ewentualnym dostępie warto sprawdzić bezpośrednio w urzędzie miasta Berriatua lub w biurze turystycznym Lea Artibai Turismo, które zajmuje się promocją dziedzictwa regionu.

Co warto zobaczyć w okolicy?

Sam Berriatua to niewielka, urokliwa miejscowość nad rzeką Artibai, znana z historycznych wież szlacheckich, takich jak wieża Arantzibia, związana z dawnymi rodami rywalizującymi o wpływy w tym regionie. Warto połączyć wizytę w okolicy Goikolau ze zwiedzaniem centrum Berriatua oraz spacerem wzdłuż ujścia Artibai. Region Lea-Artibai to też dobra baza wypadowa do pobliskiego wybrzeża — Ondarroa i jego portu rybackiego, czy klifów w stronę Mutriku.

Dla osób zainteresowanych sztuką naskalną i prehistorią Biskajii, sam fakt istnienia tak gęstego skupienia jaskiń z rytami — Goikolau, Atxurra i inne w najbliższym sąsiedztwie — pokazuje, jak intensywnie ten teren był zasiedlony już tysiące lat temu.

Najczęstsze pytania

Czy jaskinię Goikolau można zwiedzać samodzielnie? Nie ma potwierdzonych, regularnych godzin otwarcia dla turystów — to stanowisko archeologiczne chronione ze względu na wrażliwość rytów. Informacji o dostępie należy szukać u lokalnych władz lub w biurze turystycznym regionu.

Co znaleziono w jaskini Goikolau? Ryty naskalne o charakterze głównie niefiguratywnym oraz naszyjnik złożony z ponad stu paciorków, odkryty podczas badań w 1935 roku i przechowywany obecnie w Muzeum Archeologicznym w Bilbao.

Gdzie leży Goikolau względem Berriatua? W dzielnicy Mereludi, na stoku góry Gaztelukoatxa, bardzo blisko jaskini Atxurra.

Czy warto połączyć wizytę z innymi atrakcjami regionu? Tak — Berriatua i region Lea-Artibai oferują historyczne wieże, szlaki piesze oraz bliskość wybrzeża z Ondarroa i Mutriku, co ułatwia zaplanowanie dłuższej wycieczki po okolicy.