Frejštejn

Frejštejn to zrujnowany średniowieczny zamek położony tuż przy wsi Podhradí nad Dyjí, na skalnym cyplu ponad ujściem potoku Křeslický do rzeki Dyje. Ruiny leżą w powiecie znojemskim, w kraju południowomorawskim, blisko granicy z Austrią, i są dostępne bezpłatnie przez cały rok.

Gdzie dokładnie stoją ruiny Frejštejnu?

Warownia zajmuje wąski, wysoki cypel skalny wcinający się w zakole Dyi, dokładnie w miejscu, gdzie do rzeki wpada Křeslický potok. Takie położenie sprawiało, że z trzech stron zamek chroniły strome zbocza opadające ku wodzie, a jedynym łatwym dojściem był wąski grzbiet od strony lądu — dziś prowadzi nim szlak turystyczny od Podhradí nad Dyjí.

Kiedy powstał zamek i komu służył?

Początki zamku sięgają XIII wieku. Powstał jako gotycka siedziba pełniąca podwójną funkcję: obronną, zabezpieczającą południową granicę z Austrią, oraz mieszkalną dla swoich właścicieli. Przez blisko dwieście lat Frejštejn był zamieszkiwaną rezydencją rycerską, kontrolującą przeprawę i okoliczne szlaki wzdłuż Dyi.

Dlaczego zamek został zniszczony?

Losy Frejštejnu odmieniły się, gdy jego panem został Jan Krajčík z Krajku, znany jako rycerz-rozbójnik. Jego działalność sprawiła, że stany morawskie zdecydowały się wykupić zamek, a następnie go zburzyć, by odebrać mu znaczenie militarne i pozbawić kolejnych możnych pokusy prowadzenia z niego łupieżczych wypraw. Pod koniec XV wieku źródła opisują już Frejštejn jako opuszczony.

Co działo się z zamkiem później?

Mimo zniszczenia warownia nie zniknęła z krajobrazu na dobre. W XVI wieku przeprowadzono częściową przebudowę pozostałości na niewielką fortyfikację — z tego okresu pochodzi zachowana do dziś wieża ze strzelnicami, świadcząca o tym, że miejsce to jeszcze przez pewien czas miało znaczenie obronne, choć już w znacznie skromniejszej formie niż pierwotny zamek rycerski.

Co zachowało się z zamku do dzisiaj?

Na terenie ruin można obejrzeć wysoki fragment północnego muru obwodowego jądra zamku wraz z bramą wjazdową, część zabudowań przedzamcza oraz odcinek muru zewnętrznego wzmocnionego basztami po zachodniej stronie założenia. W południowo-zachodnim narożniku zachował się wieloboczny bastion ze strzelnicami, a w obrębie jądra zamku widoczne są fundamenty okrągłej baszty typu bergfried, pełniącej niegdyś funkcję ostatniej linii obrony. Zachował się też niewielki relikt zabudowań pałacowych wraz z pozostałościami kaplicy zamkowej.

Czy warto odwiedzić Frejštejn?

Ruiny Frejštejnu to cel dla osób lubiących połączenie historii z malowniczym krajobrazem doliny Dyi — cypel, na którym stoi zamek, oferuje widok na zakole rzeki i okoliczne zalesione zbocza. Miejsce nie jest zagospodarowane turystycznie w sposób komercyjny, co dla wielu odwiedzających stanowi dodatkowy urok — można swobodnie spacerować między murami bez tłumów i biletów wstępu.

Najczęstsze pytania

Czy wstęp na ruiny jest płatny? Nie, zamek jest ogólnodostępny i można go zwiedzać bezpłatnie.

Skąd najlepiej dojść do zamku? Najkrótsza droga prowadzi od wsi Podhradí nad Dyjí, skąd szlak pieszy prowadzi wzdłuż grzbietu cypla do ruin.

Ile lat ma zamek Frejštejn? Jego historia sięga XIII wieku, a więc liczy sobie już ponad siedemset lat.

Dlaczego zamek nazywano siedzibą rycerza-rozbójnika? Ponieważ jednym z jego właścicieli był Jan Krajčík z Krajku, którego działalność zbójecka doprowadziła do wykupienia i zburzenia zamku przez stany morawskie.

Co zostało z pierwotnej budowli? Przede wszystkim fragmenty murów obronnych, brama, baszta ze strzelnicami z XVI wieku, fundamenty bergfriedu oraz ślady zabudowań pałacowych i kaplicy.