Fort of São Francisco do Queijo

Fort São Francisco do Queijo (Forte de São Francisco Xavier), potocznie zwany Castelo do Queijo, to nadmorska twierdza w dzielnicy Nevogilde w Porto. Stoi na skalistym cyplu przy ujściu rzeki Douro, tam gdzie miasto styka się z Atlantykiem.

Skąd nazwa „Zamek Serowy"?

Portugalska nazwa „Castelo do Queijo" oznacza dosłownie zamek sera. Fort stoi na niewielkim, zaokrąglonym skalnym wzgórzu, które przypomina kształtem krążek sera, i stąd wzięło się przydomek. Oficjalne wezwanie twierdzy, św. Franciszka Ksawerego, jest dziś mniej używane niż nazwa potoczna.

Kiedy i po co go zbudowano?

Fort powstał w XVII wieku, około 1661–1662 roku, w czasie wojny o odbudowę niepodległości Portugalii, gdy kraj walczył o utrzymanie samodzielności wobec Hiszpanii. Jego zadaniem była ochrona wybrzeża i portu w Porto, a w tradycji podaje się też zagrożenie ze strony piratów z Afryki Północnej. Projekt przypisuje się francuskiemu inżynierowi wojskowemu Michelowi de l'Ècole, a budowę nadzorował Fernando César de Carvalhais Negreiros.

Jak wygląda twierdza?

To niewielki, zwarty fort obronny. Otaczają go solidne mury, a wokół biegnie fosa z wartowniami w narożnikach. Wewnątrz znajdują się rezydencja gubernatora oraz kaplica. Sylwetka z prostymi, mocnymi bryłami dobrze widoczna jest z plaży i promenady.

Co można zobaczyć dziś?

Fort został odrestaurowany i jest udostępniony zwiedzającym. Opiekuje się nim Stowarzyszenie Komandosów (delegacja północna), które prowadzi tu muzeum historyczno-wojskowe. Zwiedzanie łączy się zwykle ze spacerem wzdłuż oceanu, bo twierdza leży tuż przy plaży Praia do Castelo do Queijo i nadmorskiej promenadzie, którą można dojść w stronę Foz do Douro.

Jak dotrzeć?

Fort leży na północno-zachodnim skraju Porto, ok. 41,169° N, 8,690° W, w pobliżu granicy z Matosinhos. Z centrum miasta najwygodniej dojechać autobusem miejskim lub tramwajem i taksówką w stronę Foz, a resztę drogi pokonać pieszo nadbrzeżem.

Najczęstsze pytania

Dlaczego fort nazywa się Castelo do Queijo? Od kształtu skalnego wzgórza, na którym stoi. Przypomina ono krążek sera, a „queijo" znaczy po portugalsku ser.

Kiedy zbudowano fort? W XVII wieku, około 1661–1662 roku, w czasie wojny o odbudowę niepodległości Portugalii.

Czy można wejść do środka? Tak. Twierdza jest odrestaurowana i otwarta dla zwiedzających, a w środku działa muzeum historyczno-wojskowe. Godziny i ceny biletów warto sprawdzić przed wizytą.

Co jest w środku? Rezydencja gubernatora, kaplica oraz ekspozycja muzealna. Całość otacza fosa z wartowniami w narożnikach.

Gdzie leży? W dzielnicy Nevogilde w Porto, przy wybrzeżu Atlantyku, w pobliżu ujścia rzeki Douro.