Fábrica Azucarera Nuestra Señora del Pilar

Fábrica Azucarera Nuestra Señora del Pilar to dawna cukrownia w Motrilu, na wybrzeżu prowincji Granada, jedna z najlepiej zachowanych XIX-wiecznych fabryk przemysłowych w Andaluzji. Kompleks stoi na wzgórzu w rejonie zwanym Rambla de las Brujas, we wschodniej części miasta, na terenie żyznej Vegi Motril-Salobreña, przez wieki serca uprawy trzciny cukrowej na tym odcinku wybrzeża.

Skąd wzięła się cukrownia w Motrilu?

Fabrykę wzniesiono w latach 1881–1883 według projektu granadyjskiego architekta Francisco Jiméneza Arévalo. Najpierw powstały dom zarządcy i magazyny, a rok później cztery hale przemysłowe, w których zainstalowano maszynownię napędzaną parą. Cukrownia działała nieprzerwanie od 1883 do 1984 roku, czyli ponad sto lat, co czyni ją jednym z najdłużej pracujących zakładów tego typu w regionie. Jej powstanie zbiegło się z okresem intensywnej mechanizacji przetwórstwa trzciny cukrowej w dolinie Guadalfeo — obszarze, który dziś uchodzi za miejsce z największą w Europie koncentracją zachowanych maszyn parowych i zabytków przemysłowych.

Co zobaczysz na miejscu?

Sercem zwiedzania jest dawna maszynownia, znana jako „tren de molienda" — zespół XIX-wiecznych urządzeń parowych o unikatowej w skali europejskiej wartości technicznej. To właśnie one zdecydowały o wpisaniu obiektu na listę dóbr kultury (Bien de Interés Cultural) w 1991 roku. Poza maszynownią teren obejmuje kilka odrębnych budynków, z których każdy pełni dziś inną funkcję. Dawny magazyn cukru zamieniono w przestrzeń wystawienniczą, prezentującą historię przemysłu cukrowniczego Motrilu i technologię produkcji. Stare stajnie stały się restauracją, dom zarządcy mieści dziś lokalny wydział dziedzictwa kulturowego, a kolejny magazyn pełni funkcję punktu recepcyjnego dla zwiedzających. Obiekt bywa też określany jako Museo del Azúcar (Muzeum Cukru) — nazwa ta oddaje charakter miejsca, choć formalnie to zespół zabytkowy, a nie klasyczne muzeum w jednym budynku.

Jak dotrzeć na miejsce?

Fabryka leży we wschodniej części Motrilu, miasta portowego na Costa Tropical, około godziny jazdy samochodem od Granady i niespełna pół godziny od Salobreñi. Najwygodniej dotrzeć samochodem — w okolicy dostępny jest parking, a sama lokalizacja na wzgórzu Rambla de las Brujas dobrze widoczna jest z głównych dróg dojazdowych do miasta. Osoby korzystające z transportu publicznego mogą dojechać autobusem do centrum Motrilu, a stamtąd krótkim spacerem lub taksówką do obiektu.

Kiedy przyjechać?

Ze względu na przemysłowy charakter obiektu i ekspozycję maszyn, wizyta ma sens praktycznie o każdej porze roku — wnętrza chronią przed upałem typowym dla lata na tym wybrzeżu. Warto jednak sprawdzić lokalne godziny otwarcia przed przyjazdem, ponieważ jako obiekt zarządzany przez miasto może mieć ograniczony harmonogram poza sezonem turystycznym. Połączenie zwiedzania z wizytą w pobliskiej Salobreñi czy na plażach Motrilu to naturalny sposób na spędzenie dnia w tej części Costa Tropical.

Najczęstsze pytania

Czy fabryka wciąż produkuje cukier? Nie. Produkcję zakończono w 1984 roku po ponad stu latach nieprzerwanej działalności. Dziś obiekt pełni funkcję kulturalną i muzealną.

Co oznacza status Bien de Interés Cultural? To najwyższa kategoria ochrony zabytków w Hiszpanii, przyznana tej cukrowni w 1991 roku ze względu na unikatową w skali Europy XIX-wieczną maszynownię parową.

Czy można zwiedzać wnętrza samodzielnie? Teren obejmuje kilka budynków o różnych funkcjach — część, jak dawny magazyn z ekspozycją czy maszynownia, jest udostępniona zwiedzającym, inne, jak siedziba wydziału dziedzictwa, pełnią funkcje administracyjne.

Czy w pobliżu można coś zjeść? Tak, dawne stajnie fabryczne zaadaptowano na restaurację działającą na terenie kompleksu.