Evangelical church

Kościół ewangelicki w Zábřehu na Moravě to neogotycka świątynia z początku XX wieku, stojąca na południowym skraju miasta nad rzeką Moravská Sázava. Choć powstała z myślą o niewielkiej wspólnocie ewangelickiej, dziś służy wiernym Kościoła Czechosłowackiego Husyckiego – a jej wysoka wieża z zegarami wciąż wyznacza panoramę tej części Zábřehu.

Kto zbudował kościół i kiedy powstał?

Inicjatorami budowy byli bracia Otto i Hermann Brass, niemieccy przedsiębiorcy, właściciele miejscowej fabryki włókienniczej i farbiarni. To dzięki ich zaangażowaniu i środkom niewielka ewangelicka kongregacja w Zábřehu mogła doczekać się własnej świątyni. Kamień węgielny wmurowano w 1896 roku, jednak same prace budowlane ruszyły dopiero kilka lat później i trwały w latach 1902–1903.

Jak wygląda architektura kościoła?

Budynek utrzymany jest w stylu neogotyckim, z bogato zdobioną fasadą, nad którą góruje 45-metrowa wieża z dzwonnicą i zegarami – widoczna z dużej części miasta. Sam kościół ma 27,7 metra długości i 15,6 metra szerokości. Co ciekawe, oprócz przestrzeni sakralnej w budynku zaplanowano także pomieszczenia biurowe oraz mieszkanie dla pastora i jego rodziny – typowe rozwiązanie dla protestanckich świątyń tego okresu, łączących funkcję liturgiczną z zapleczem parafialnym.

Gdzie dokładnie stoi kościół?

Świątynia znajduje się na południowym skraju Zábřehu, nad brzegiem rzeki Moravská Sázava, w sąsiedztwie dawnej niemieckiej szkoły przemysłowej. Ten budynek szkolny później pełnił funkcję koszar wojskowych, a obecnie służy jako budynek mieszkalny. Lokalizacja przy rzece i w otoczeniu historycznej zabudowy przemysłowej dobrze oddaje kontekst, w jakim powstawała niemiecka i ewangelicka społeczność Zábřehu na przełomie XIX i XX wieku.

Dlaczego kościół zmienił wyznanie?

Losy świątyni odzwierciedlają burzliwą historię regionu. Kościół służył ewangelickiej wspólnocie niemieckiej aż do końca II wojny światowej. Po 1945 roku, w związku z wysiedleniem ludności niemieckiej z Czechosłowacji, pierwotna kongregacja przestała istnieć. Od 1946 roku budynek przejął Kościół Czechosłowacki Husycki i to on użytkuje go do dziś – stąd stosowana czasem nazwa „kostel Církve československé husitské” w odniesieniu do tego samego obiektu.

Co warto zobaczyć, zwiedzając kościół?

Największym atutem kościoła jest jego neogotycka bryła i charakterystyczna, wysoka wieża – jeden z wyższych akcentów architektonicznych w tej części Zábřehu. Warto zwrócić uwagę na detale zdobionej fasady oraz proporcje budynku, które łączą surowość protestanckiej architektury sakralnej z elementami dekoracyjnymi typowymi dla przełomu XIX i XX wieku. Spacer nad Moravską Sázavą w okolicy kościoła pozwala też zobaczyć dawną szkołę przemysłową, dziś zabudowę mieszkalną, będącą świadectwem przemysłowej przeszłości miasta.

Najczęstsze pytania

Kiedy zbudowano kościół ewangelicki w Zábřehu? Kamień węgielny położono w 1896 roku, a same prace budowlane trwały w latach 1902–1903.

Kto sfinansował budowę świątyni? Budowę zainicjowali i wsparli bracia Otto i Hermann Brass, właściciele miejscowej fabryki włókienniczej i farbiarni.

Jaki kościół użytkuje budynek obecnie? Od 1946 roku, po wysiedleniu niemieckiej ludności ewangelickiej, obiekt należy do Kościoła Czechosłowackiego Husyckiego.

Jak wysoka jest wieża kościoła? Wieża z dzwonnicą i zegarami ma 45 metrów wysokości.

Gdzie dokładnie znajduje się kościół? Na południowym skraju Zábřehu na Moravě, nad rzeką Moravská Sázava, w pobliżu dawnej niemieckiej szkoły przemysłowej.