Església de Sant Jaume Apòstol

Església de Sant Jaume Apòstol to główny kościół parafialny Guardamar del Segura, nadmorskiego miasteczka w prowincji Alicante na Costa Blanca. Świątynia, znana też pod hiszpańską nazwą Iglesia de San Jaime Apóstol, stoi w centrum miasta i od dziesięcioleci pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych punktów lokalnego krajobrazu.

Dlaczego kościół stoi właśnie tutaj?

Historia świątyni jest nierozerwalnie związana z katastrofą, która na nowo ukształtowała Guardamar. 21 marca 1829 roku silne trzęsienie ziemi zniszczyło dawną zabudowę miasteczka, zmuszając mieszkańców do odbudowy osady w nowym miejscu. Plan nowego Guardamar sporządził inżynier José Agustín de Larramendi, który zaprojektował także sam kościół parafialny jako centralny punkt odrodzonego miasta. Zanim jednak powstała obecna budowla, mieszkańcy korzystali z tymczasowej kaplicy — stała ona w miejscu, gdzie dziś znajduje się budynek kasyna.

Jak długo budowano świątynię?

Prace przy obecnym kościele ruszyły w 1845 roku, ale ich tempo było powolne — realia finansowe małej, odbudowującej się po katastrofie gminy nie pozwalały na szybkie ukończenie tak dużej inwestycji. Budynek oddano do kultu religijnego w 1892 roku, choć ostateczne wykończenie prac trwało jeszcze blisko dwie dekady i zamknęło się dopiero w 1910 roku. Larramendi zaprojektował świątynię na planie krzyża łacińskiego, z trzema nawami — nawą główną o szerokości 10 metrów i wysokości sięgającej 18 metrów oraz dwiema nawami bocznymi po 5 metrów szerokości każda. Cała budowla ma długość około 50 metrów.

Co wyróżnia architekturę kościoła?

Styl budowli określa się jako neoklasyczny — cechuje go duża ilość naturalnego światła wpadającego do wnętrza oraz surowość linii, bez nadmiaru zdobień. Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów jest wieża zwieńczona dzwonnicą, umieszczona nie z boku, jak to zwykle bywa, lecz bezpośrednio nad głównym wejściem — pełni ona jednocześnie funkcję fasady kościoła. To rozwiązanie architektoniczne jest rzadkością w skali całej diecezji.

Zewnętrzne elewacje są płaskie i pozbawione balustrad czy gzymsów wystających poza lico murów. Taka forma nie była przypadkowa — Larramendi zaprojektował ją z myślą o odporności na wstrząsy sejsmiczne, mając w pamięci trzęsienie ziemi, które zmusiło mieszkańców do przeniesienia całego miasta. Elementy, które mogłyby odpaść i zagrożić przechodniom podczas kolejnego wstrząsu, zostały więc świadomie ograniczone do minimum.

Sama parafia jest znacznie starsza niż obecny budynek. Jej korzenie sięgają czasów rekonkwisty — król Alfons X Mądry powołał pierwsze parafie w Orihueli i na terenie Vega Baja del Segura, a wśród nich znalazła się właśnie parafia Guardamar. Obecny kościół jest więc kolejnym, trzecim już rozdziałem w historii miejsca kultu, które od wieków skupia życie religijne miasteczka.

Najczęstsze pytania

Dlaczego kościół w Guardamar del Segura zbudowano dopiero w XIX wieku? Dawne miasto zostało zniszczone w trzęsieniu ziemi 21 marca 1829 roku, co wymusiło przeniesienie zabudowy i budowę nowej świątyni według planu inżyniera Larramendiego.

Jak długo trwała budowa kościoła? Prace zaczęły się w 1845 roku, kościół zaczął służyć wiernym od 1892 roku, a całość wykończono w 1910 roku — budowa rozciągnęła się więc na kilkadziesiąt lat.

Co jest architektonicznie nietypowe w tym kościele? Wieża z dzwonnicą stoi nie z boku budowli, a nad głównym wejściem, tworząc jednocześnie fasadę — to rzadkie rozwiązanie w regionie.

Czy fasada i mury mają związek z trzęsieniami ziemi? Tak — płaskie elewacje bez balustrad i gzymsów zaprojektowano celowo, by ograniczyć ryzyko odpadania elementów podczas ewentualnych wstrząsów sejsmicznych.