Ermita de San Jorge

Ermita de San Jorge to opuszczona kaplica ukryta w krajobrazie Dehesy de los Mogollones, kilkanaście kilometrów od Cáceres, znana przede wszystkim z zachowanych XVI-wiecznych malowideł ściennych. Choć dziś stoi w ruinie, wciąż przyciąga miłośników sztuki dawnej i pieszych wędrówek po ekstremadurskiej dehesie.

Gdzie znajduje się kaplica i jak do niej dotrzeć?

Obiekt leży poza szlakami turystycznymi, na prywatnym terenie przy drodze z Cáceres w kierunku Badajoz, w pobliżu wjazdu do tamtejszego ekoparku. Punktem orientacyjnym jest sąsiadująca z kaplicą wieża zamku Mogollones — ruina średniowiecznej warowni, obok której stoi ermita. Dotarcie na miejsce wymaga przejścia polną drogą (dawnym szlakiem przegonu bydła) i nie jest oznakowane, więc kaplicę łatwo minąć. Trasa prowadzi przez otwartą dehesę porośniętą dębami korkowymi i ostrokrzewowymi, mija dolinę rzeki Salor ze średniowiecznym mostem, młynem i jazem, a w okolicy można natknąć się także na megalityczny dolmen La Hijadilla. W powietrzu regularnie krążą sępy płowe, a nad rzeką gnieżdżą się bociany.

Skąd wzięła się ta kaplica?

Ermitę wzniesiono w XIV wieku jako prywatną kaplicę należącą do posiadłości Mogollones. Fundatorem był Diego García de Ulloa, a majątek później przeszedł na Catalinę de Ulloa Torres, panią na Mogollones — jej rodzina figuruje w dokumentach majątkowych z XVI wieku. Budowla ma nietypową konstrukcję: wzniesiono ją nad zagłębieniem terenu wykorzystującym naturalny poziom wody, a wnętrze wspierają cztery masywne łuki z granitowych ciosów. Jedna nawa prowadzi wprost do wyniesionego chóru, a we wnętrzu zachował się sztuczny zbiornik wodny, którego pierwotne przeznaczenie pozostaje niejasne — możliwe, że służył celom obrzędowym.

Co przedstawiają malowidła ścienne?

Największą wartością ermity są freski pokrywające ściany i sklepienie, sygnowane przez malarza Juana de Riberę, działającego w diecezji Cáceres w drugiej połowie XVI wieku. Na jednej z kolumienek zachował się jego podpis z datą 1565. Malowidła przedstawiają sceny biblijne: spotkanie Abrahama z aniołami pod dębami Mamre, błogosławieństwo Jakuba przez Izaaka, Zwiastowanie, modlitwę Chrystusa w Ogrójcu, chrzest, zdjęcie z krzyża, Pietę oraz stygmatyzację świętego Franciszka. Niżej, na ścianach, widnieją postaci świętych — między innymi Łucji, Barbary, Jakuba w stroju pielgrzyma i Łukasza Ewangelisty, a na sklepieniu wyobrażono Boga Ojca i czterech Ojców Kościoła. Całość dopełniają łacińskie inskrypcje odsyłające do fragmentów Pisma Świętego.

W jakim stanie jest dziś ermita?

Kaplica od dziesięcioleci niszczeje — mury noszą ślady poważnych uszkodzeń, a odsłonięte freski cierpią z powodu wilgoci, słońca i aktów wandalizmu. Solidna konstrukcja z kamienia jak dotąd uchroniła budowlę przed całkowitym zawaleniem, ale prywatna własność terenu utrudnia prowadzenie prac konserwatorskich. W 2015 roku miejscowy pożar dotknął okolicę ermity, choć nie spowodował poważnych zniszczeń samej budowli, a lokalne stowarzyszenia przyrodnicze zgłaszały władzom regionalnym postępującą degradację obiektu. Rok wcześniej władze Estremadury wszczęły procedurę wpisania kaplicy do regionalnego inwentarza dziedzictwa historycznego i kulturowego, co otworzyło drogę do planów pełnej renowacji i przyszłego udostępnienia obiektu zwiedzającym.

Najczęstsze pytania

Czym jest Ermita de San Jorge? To XIV-wieczna kaplica prywatna dawnej posiadłości Mogollones pod Cáceres, znana z XVI-wiecznych fresków Juana de Ribery.

Czy można ją zwiedzać? Kaplica stoi na terenie prywatnym i jest w stanie ruiny, bez infrastruktury turystycznej — dotarcie do niej wymaga marszu polną drogą i ostrożności.

Co warto zobaczyć w środku? Freski z 1565 roku ukazujące sceny biblijne oraz postaci świętych, a także nietypowy sztuczny zbiornik wodny wewnątrz budowli.

Czy w pobliżu są inne atrakcje? Tak — sąsiednia wieża zamku Mogollones, dolina rzeki Salor z zabytkowym mostem i młynem oraz megalityczny dolmen La Hijadilla.