Ermita de la Piedad

Ermita de la Piedad to niewielka kapliczka na obrzeżach Villademor de la Vega, miasteczka leżącego na prawym brzegu doliny rzeki Esla, około 38 km od Léon. Budowla, choć skromna z zewnątrz, skrywa jedno z ważniejszych sanktuariów lokalnej pobożności w tej części regionu — miejsce kultu patronki miasteczka, Virgen de la Piedad.

Jak dotrzeć?

Villademor de la Vega leży w prowincji León, w Kastylii i León, w żyznej dolinie Esli. Ermita stoi poza zabudową miasteczka, na otwartej równinie, dzięki czemu widać ją z daleka — jej wieża-dzwonnica i drewniany portyk kolumnowy wyraźnie odcinają się od płaskiego krajobrazu. Dojazd najprościej samochodem drogami lokalnymi łączącymi Villademor z sąsiednimi miejscowościami doliny Esli; sama kaplica znajduje się w krótkiej, kilkuminutowej odległości od centrum wsi.

Co zobaczysz?

Obecna forma ermity powstała między 1690 a 1700 rokiem, a w 1759 roku budynek został powiększony i przebudowany. Główne wejście zamyka ceglany łuk karpanelowy, chroniony trójstronnym portykiem wspartym na drewnianych podporach, misternie rzeźbionych w formie kanelowania — to jeden z najbardziej charakterystycznych elementów zewnętrznych.

Wnętrze tworzy jedna nawa nakryta prostym, niezdobionym drewnianym stropem kasetonowym. Nad nawą wznosi się kapliczka główna (capilla mayor), przykryta kopułą z gipsu wspartą na pendentywach, pokrytą malowidłami przedstawiającymi postacie biblijne. W zwieńczeniu kopuły umieszczono polichromowany medalion z wizerunkiem Virgen de la Piedad. Ta część świątyni została rozbudowana w 1759 roku i zyskała barokową kopułę z żebrami imitującymi kolumny korynckie, bogato zdobioną malowidłami o motywach kwiatowych i anielskich — dekoracja zachowała się w oryginalnych kolorach, bez późniejszej restauracji.

Najważniejszym obiektem kultu jest sama figura Virgen de la Piedad — polichromowana drewniana rzeźba w stylu flamandzkiego gotyku, autora nieznanego, datowana na XV–XVI wiek. Ze względów bezpieczeństwa większość roku przechowywana jest w kościele parafialnym w centrum miasteczka, a do ermity przenoszona jest okazjonalnie, głównie na czas nabożeństw wrześniowych.

Warto też odwiedzić główny kościół parafialny Villademor, Iglesia de San Pedro Apóstol, z charakterystyczną mudejarską wieżą zwaną „torre galana" i podcieniowym wejściem, wznoszący się na fundamentach sięgających X wieku. W okolicy stoi również druga kaplica miasteczka — Ermita del Bendito Cristo.

Kiedy przyjechać?

Najlepszym momentem na odwiedziny jest pierwsza lub druga niedziela września, kiedy odbywa się romería — piesza pielgrzymka do ermity, licząca zaledwie około 6 km, łatwa i dostępna dla każdego. Wcześniej, między 31 sierpnia a 8 września, w kaplicy odprawiana jest nowenna ku czci Matki Boskiej, a 8 września (święto Narodzenia Maryi) przypada główny dzień jej czczenia. Podczas romerii w ermicie odprawiana jest msza, po której bractwo Virgen de la Piedad rozdaje wiernym poświęcony chleb żytni, a w centrum miasteczka czekają tradycyjne rosquillas, czekolada z biszkoptem i wspólne tańce zamykające święto. Dodatkowe uroczystości ku czci Maryi odbywają się także w drugi weekend stycznia.

Najczęstsze pytania

Czy ermita jest zawsze otwarta dla turystów? Nie — kaplica pełni funkcję sakralną i najczęściej otwierana jest podczas nabożeństw, nowenny wrześniowej oraz dorocznej romerii. Poza tymi okazjami dostęp do wnętrza bywa ograniczony.

Gdzie znajduje się figura Virgen de la Piedad, jeśli nie w ermicie? Przez większość roku rzeźba przechowywana jest w kościele parafialnym San Pedro Apóstol w centrum Villademor, ze względów bezpieczeństwa, i przenoszona jest do ermity okazjonalnie.

Czym różni się romería od codziennej wizyty? Romería to doroczne, świąteczne wydarzenie z mszą, procesją, rozdawaniem chleba żytniego i festynem w miasteczku — codzienna wizyta pozwala jedynie obejrzeć architekturę zewnętrzną i okolicę.

Czy warto połączyć wizytę z innymi zabytkami Villademor? Tak — w tej samej wsi znajdują się kościół San Pedro Apóstol z mudejarską wieżą oraz druga kaplica, Ermita del Bendito Cristo, co pozwala zwiedzić kilka obiektów w jednym krótkim wypadzie.