Dwór Srebrniki

Dwór Srebrniki to zabytkowy rokokowy dwór we Wrzeszczu Górnym w Gdańsku, jeden z najstarszych budynków tej dzielnicy. Stoi przy ulicy Srebrniki 1, a w dawnych dokumentach i opracowaniach pojawia się też pod nazwą Dwór Srebrzysko. Budowla przetrwała kilka epok i wciąż zachowała sporo oryginalnych detali, dlatego jest ciekawym przystankiem dla osób interesujących się dawną architekturą Gdańska.

Skąd wzięła się nazwa Srebrniki?

Nazwa dworu wiąże się z zawodem jednego z dawnych właścicieli. W połowie XVII wieku posiadłość należała do gdańskiego złotnika Piotra van der Rennena. Był on cenionym rzemieślnikiem: wykonywał srebrne relikwiarze dla katedr w Gnieźnie i na Wawelu oraz srebrny tron biskupi dla katedry we Fromborku. Od srebra, z którym pracował, wzięło się określenie „Srebrniki", a z czasem także zbliżona nazwa Srebrzysko, utrwalona w nazewnictwie okolicy.

Kiedy powstał obecny budynek?

Obecny dwór pochodzi mniej więcej z roku 1780. Reprezentuje styl rokokowy, charakterystyczny dla XVIII-wiecznych rezydencji podmiejskich, które bogaci mieszkańcy Gdańska budowali poza murami miasta. Wrzeszcz był wtedy terenem wiejskim, z majątkami ziemskimi, dworami i ogrodami, a dopiero później stał się częścią miejskiej zabudowy.

Czym wyróżnia się architektura i wnętrza?

Do dziś w budynku zachowały się oryginalne okna o 24 kwaterach, czyli drobno podzielone, tradycyjne przeszklenia, które należą do najbardziej rozpoznawalnych cech dawnych dworów. Wewnątrz przetrwały rokokowe sztukaterie, a więc plastyczne, lekkie dekoracje ścienne i sufitowe, typowe dla tego stylu. To właśnie te elementy sprawiają, że dwór uznawany jest za cenny przykład osiemnastowiecznej architektury na terenie Gdańska.

Kto tu mieszkał i do czego służył dwór?

Z historią budynku wiąże się znane nazwisko: w latach 1821–1824 mieszkał tu Joseph von Eichendorff, jeden z najważniejszych niemieckich poetów romantycznych. Pobyt w Gdańsku przypadł na okres, gdy pracował jako urzędnik w administracji pruskiej, a dwór we Wrzeszczu był jego domem.

W połowie XIX wieku w budynku działał Zakład Opiekuńczy. Po II wojnie światowej przez ponad pięćdziesiąt lat mieścił się w nim zarząd Wojewódzkiego Szpitala Psychiatrycznego na Srebrzysku. Dwór jest więc do dziś związany z kompleksem szpitalnym i funkcją opieki zdrowotnej, która nadała temu miejscu charakter na długie dziesięciolecia.

Czy dwór jest zabytkiem?

Tak. Od 1973 roku budynek figuruje w rejestrze zabytków pod numerem 776. Wpis chroni zarówno bryłę, jak i zachowane elementy historyczne, takie jak stolarka okienna czy dekoracje wnętrz.

Jak zwiedzać i czego się spodziewać?

Dwór znajduje się na terenie związanym ze szpitalem, dlatego najlepiej traktować go jako miejsce do obejrzenia z zewnątrz, z poszanowaniem pacjentów i personelu. Warto zwrócić uwagę na proporcje bryły, układ okien i ogólny charakter rokokowej rezydencji. Przy okazji wizyty we Wrzeszczu Górnym można połączyć go ze spacerem po okolicznych ulicach i innych zabytkach dzielnicy, jednego z najbardziej zróżnicowanych historycznie rejonów Gdańska.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Dwór Srebrniki? We Wrzeszczu Górnym w Gdańsku, przy ulicy Srebrniki 1.

Z jakiego okresu pochodzi dwór? Z około 1780 roku. Jest zbudowany w stylu rokokowym.

Czy dwór nazywano inaczej? Tak, bywa określany także jako Dwór Srebrzysko.

Kto słynny mieszkał w dworze? W latach 1821–1824 mieszkał tu niemiecki poeta Joseph von Eichendorff.

Czy można wejść do środka? Budynek jest związany z funkcjonowaniem szpitala, więc wnętrza nie są tradycyjnie udostępnianym obiektem turystycznym. Najlepiej oglądać go z zewnątrz.