Dolský mlýn

Dolský mlýn to romantyczne ruiny dawnego młyna wodnego leżące w sercu Parku Narodowego Czeskie Szwajcarsko, u zbiegu rzeki Kamienicy (Kamenice) i potoku Jetřichovická Bělá, w gminie Růžová w powiecie Děčín. Miejsce to od dawna należy do najczęściej odwiedzanych punktów regionu — łączy malowniczą scenerię głębokiej doliny z wielowiekową historią i filmową legendą.

Gdzie dokładnie leży Dolský mlýn?

Ruiny młyna znajdują się w wąskiej, zalesionej dolinie Kamienicy, około 1,5 km od osady Kamenická Stráň i mniej więcej 3 km od wsi Jetřichovice. To odcinek rzeki znany jako Soutěsky Kamenice — poniżej młyna, w kierunku Hřenska, ciągną się kolejno: odcinek zwany Ve Strži, Dzika Soutěska (Divoká soutěska) oraz Edmundova Soutěska. Powyżej młyna, w stronę Srbskiej Kamenicy, rozciąga się z kolei Ferdinandova soutěska. Już od 1881 roku po tym odcinku rzeki kursują niewielkie łodzie przewozowe, dzięki czemu Dolský mlýn od ponad stu lat funkcjonuje jako naturalny przystanek na szlaku turystycznym łączącym poszczególne soutěski.

Jak stary jest ten młyn?

Pierwsza pisemna wzmianka o młynie pochodzi z 1515 roku, co czyni go jednym ze starszych obiektów tego typu w regionie. Po zakończeniu wojny trzydziestoletniej młyn należał do dóbr bynoveckich, a w 1696 roku odkupił go młynarz Jan Kryštof Pohl. Rodzina Pohlů pozostała właścicielem obiektu aż do 1910 roku, prowadząc go przez ponad dwa stulecia.

Do czego służył młyn?

Dolský mlýn był młynem trójkołowym — dwa koła wodne napędzały urządzenia do mielenia zboża, a trzecie napędzało piłę tartaczną, co pozwalało łączyć produkcję mąki z obróbką drewna spławianego doliną rzeki. Zboże mielono tu aż do 1814 roku, kiedy obiekt zmienił profil działalności i zaczęto w nim wytwarzać wysokoprocentowy alkohol (tzw. kořalkę).

Dlaczego dziś zostały tylko ruiny?

Po 1945 roku, w związku z powojennym wysiedleniem niemieckojęzycznych mieszkańców regionu Sudetów, młyn stracił dotychczasowych gospodarzy i przestał być użytkowany. Opuszczony budynek zaczął stopniowo popadać w ruinę — z czasem z pierwotnej zabudowy pozostały jedynie fragmenty murów obwodowych, a z pozostałych budynków gospodarczych zachowały się wyłącznie fundamenty. Mimo postępującej destrukcji ruiny młyna zostały objęte ochroną jako zabytek kultury.

Skąd filmowa sława tego miejsca?

Malownicze położenie i charakterystyczna sylwetka ruin sprawiły, że Dolský mlýn wielokrotnie posłużył jako plener filmowy. Najsłynniejszym przykładem są zdjęcia do kultowej czeskiej bajki „Pyšná princezna” (Dumna Księżniczka) w reżyserii Bořivoja Zemana z 1952 roku — jednej z najbardziej rozpoznawalnych czeskich baśni filmowych w ogóle. Miejsce to wykorzystano również w 2008 roku podczas realizacji baśni „Peklo s princeznou” w reżyserii Miloslava Šmídmajera.

Co warto wiedzieć, planując wizytę?

Dolský mlýn to popularny cel spacerów zarówno wśród turystów odwiedzających Czeskie Szwajcarsko, jak i wśród właścicieli okolicznych domków letniskowych oraz mieszkańców regionu. Trasa łącząca ruiny młyna z pobliskimi soutěskami należy do klasycznych propozycji na wycieczkę pieszą po parku narodowym, pozwalając połączyć zwiedzanie zabytku z rejsem łódką przez skalne kaniony Kamienicy.

Najczęstsze pytania

Czym jest Dolský mlýn? To ruiny dawnego trójkołowego młyna wodnego z XVI wieku, położone u zbiegu Kamienicy i Jetřichovické Bělé w Parku Narodowym Czeskie Szwajcarsko.

Kiedy powstał młyn i kto był jego właścicielem? Pierwsza wzmianka o młynie pochodzi z 1515 roku. Od 1696 do 1910 roku należał do rodziny młynarskiej Pohlů, którzy przejęli go po wcześniejszych właścicielach z dóbr bynoveckich.

Dlaczego młyn jest dziś ruiną? Po 1945 roku, w wyniku powojennego wysiedlenia niemieckojęzycznych mieszkańców, budynek stracił gospodarzy i został opuszczony, co doprowadziło do stopniowej degradacji zabudowy.

W jakich filmach można zobaczyć Dolský mlýn? Ruiny młyna posłużyły jako plener do bajki „Pyšná princezna” z 1952 roku oraz do filmu „Peklo s princeznou” z 2008 roku.

Jak dotrzeć do Dolského mlýna? Młyn leży w dolinie Kamienicy, około 1,5 km od Kamenickiej Stráně i 3 km od Jetřichovic, na trasie łączącej okoliczne soutěsky, dostępnej pieszo szlakami Parku Narodowego Czeskie Szwajcarsko.