Divadlo Husa na provázku

Divadlo Husa na provázku to jedna z najbardziej rozpoznawalnych scen teatralnych Brna, znana z odważnego, eksperymentalnego repertuaru sięgającego korzeniami końca lat 60. XX wieku. Teatr powstał jesienią 1967 roku z inicjatywy grupy zawodowych aktorów, studentów szkół artystycznych oraz młodych twórców wywodzących się z innych zawodów, którzy chcieli tworzyć teatr niezależny od sztywnych ram ówczesnych scen państwowych. Pierwsze przedstawienie zespół zagrał w marcu 1968 roku w Sali Procházki brneńskiego Domu Sztuki (Dům umění města Brna), gdzie zespół działał przez pierwsze lata swojego istnienia.

Skąd wzięła się nazwa i jej burzliwa historia?

Nazwa teatru kryje w sobie fragment czechosłowackiej historii politycznej. Po dojściu Gustáva Husáka do władzy w 1969 roku zespół musiał usunąć słowo „husa" (gęś) z nazwy sceny, ponieważ w ciągu jednej nocy wszystkie plakaty teatru zostały przerobione tak, by czytać „Husák na provázku" – żartobliwe nawiązanie do nazwiska nowego przywódcy. Epizod ten stał się jednym z symboli napiętych relacji między eksperymentalną kulturą a władzą komunistyczną w Czechosłowacji.

Kto tworzył sukces teatru w latach 70. i 80.?

Złoty okres teatru przypadł na lata 70. i 80., gdy na jego scenie działali reżyserzy tacy jak Peter Scherhaufer, Eva Tálská i Zdeněk Pospíšil, a także aktorzy, wśród których wymienia się Bolka Polívkę, Jiřího Pechę i Pavla Zatloukala. To właśnie ta ekipa twórcza ukształtowała rozpoznawalny, fizyczny i often groteskowy styl przedstawień, który do dziś kojarzony jest z marką „Husa na provázku".

Jak zmieniała się organizacja teatru?

W 1992 roku Divadlo Husa na provázku oraz HaDivadlo odłączyły się od Zemského divadla w Brnie i od 1 stycznia tego roku zaczęły funkcjonować prawnie jako Centrum Teatru Eksperymentalnego (Centrum experimentálního divadla, CED) – nowa instytucja kulturalna powołana przez miasto Brno. Od 1992 roku teatr działa w budynku Domu Panów z Fanalu (Dům pánů z Fanalu) przy Zelnym Rynku (Zelný trh) w samym centrum Brna, gdzie ma swoją siedzibę do dziś. W marcu 1998 roku minęło dokładnie trzydzieści lat od pierwszego przedstawienia zespołu, a w maju 1999 roku zmarł jeden z założycieli i „duchowy przywódca" teatru, Peter Scherhaufer.

Co można dziś zobaczyć na afiszu?

Współcześnie Divadlo Husa na provázku prowadzi Vladimír Morávek, jeden z najważniejszych współczesnych czeskich reżyserów artystycznych. Repertuar teatru obejmuje spektakle grane zarówno na głównej scenie (provázek.sál), jak i w mniejszej przestrzeni piwnicznej (provázek.sklep). Wśród aktualnych tytułów znajdują się m.in. „Darwin & co.", „Don Quijote", „Držím ti miesto", „Dynastie (Lehman Brothers)", „Everybody Cries", „Gadžové jdou do nebe" czy „Mein Švejk" – zestawienie pokazuje, że teatr łączy klasykę, adaptacje literackie i tematy współczesne.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się teatr? Divadlo Husa na provázku mieści się w Domu Panów z Fanalu przy Zelnym Rynku w centrum Brna.

Skąd wzięła się nazwa teatru? Pierwotna nazwa nawiązywała do słowa „husa" (gęś), które po 1969 roku musiało zniknąć z oficjalnej nazwy z powodów politycznych związanych z nazwiskiem Gustáva Husáka.

Od kiedy działa teatr? Zespół powstał jesienią 1967 roku, a pierwsze przedstawienie odbyło się w marcu 1968 roku.

Kto obecnie kieruje teatrem? Dyrektorem artystycznym jest Vladimír Morávek.