Besední dům

Besední dům to jeden z najbardziej rozpoznawalnych zabytkowych gmachów w centrum Brna, dziś siedziba Filharmonii Brneńskiej. Neorenesansowy pałac powstał w latach 1871–1873 według projektu wiedeńskiego architekta Theophila Hansena, autora również wiedeńskiego Musikverein – obie budowle powstawały niemal równolegle i dzielą podobną koncepcję głównej, złotej sali koncertowej, znanej choćby z transmitowanych na cały świat noworocznych koncertów Wiedeńskich Filharmoników.

Do czego pierwotnie służył budynek?

Besední dům wzniesiono z myślą o potrzebach kulturalnych i towarzyskich czeskich stowarzyszeń narodowych działających w centrum Brna w drugiej połowie XIX wieku. W jego wnętrzach swoją siedzibę miały między innymi Sokół oraz Beseda brněnská – towarzystwo śpiewacze i kulturalne, od którego budynek wziął nazwę. To właśnie z Besedou brněnskou związana jest jedna z najważniejszych postaci czeskiej muzyki: Leoš Janáček, który mając zaledwie dwadzieścia lat, objął w tym miejscu funkcję dyrygenta chóru i pełnił ją przez dwanaście lat. Dla wielbicieli muzyki klasycznej to jeden z powodów, dla których warto odwiedzić to miejsce – Besední dům był świadkiem początków kariery kompozytora, który później stał się jedną z najważniejszych postaci muzyki środkowoeuropejskiej.

Jak zmieniało się przeznaczenie budynku w XX wieku?

Losy Besedního domu nie zawsze były związane z kulturą. Od 1953 roku budynek przejęło wojsko, funkcjonował wówczas jako tak zwany Krajowy Dom Armii, tracąc na kilka lat swój pierwotny charakter. Dopiero jesienią 1957 roku obiekt wrócił do funkcji kulturalnej, dla której został pierwotnie zaprojektowany. Kolejnym przełomowym momentem była gruntowna przebudowa prowadzona w latach 1987–1996, w trakcie której wnętrza dostosowano do potrzeb ówczesnej Państwowej Filharmonii Brneńskiej.

Co dziś mieści się w Besedním domě?

Obecnie Besední dům jest jedną z siedzib Filharmonii Brno i pełni funkcję centrum kulturalnego w samym sercu historycznego centrum miasta. Odbywają się tu koncerty muzyki klasycznej, wydarzenia kameralne oraz spotkania kulturalne, a sam budynek – dzięki swojej architekturze i historii – stanowi atrakcję turystyczną samą w sobie, niezależnie od repertuaru koncertowego.

Najczęstsze pytania

Kto zaprojektował Besední dům? Budynek zaprojektował wiedeński architekt Theophil Hansen, twórca m.in. wiedeńskiej sali Musikverein, w latach 1871–1873.

Jaki związek z Besedním domem miał Leoš Janáček? Janáček był związany z działającą tu Besedou brněnskou – przez dwanaście lat, od dwudziestego roku życia, pełnił funkcję dyrygenta chóru tego towarzystwa.

Do czego budynek służył w czasach komunizmu? Od 1953 roku był użytkowany przez wojsko jako Krajowy Dom Armii, a swoją pierwotną, kulturalną funkcję odzyskał jesienią 1957 roku.

Co można dziś zobaczyć w Besedním domě? To siedziba Filharmonii Brno – można tu posłuchać koncertów muzyki klasycznej oraz zwiedzić samą, historyczną architekturę budynku w centrum miasta.