Děvín

Děvín to zrujnowany zamek na szczycie wzniesienia o wysokości 436 metrów w Pogórzu Ralskim, na terenie gminy Hamr na Jezeře w powiecie Česká Lípa, w kraju libereckim. Wraz z sąsiednim, wyższym wierzchołkiem Ostrý (Hamerský Špičák, 452 m) i pobliskim Schachtsteinem tworzy trójwzgórze objęte ochroną jako pomnik przyrody Děvín a Ostrý, a od wsi Břevniště dzieli je kilka kilometrów w kierunku południowo-zachodnim.

Jak dotrzeć?

Punktem wyjścia do zwiedzania jest Hamr na Jezeře, miejscowość rekreacyjna leżąca u podnóża obu szczytów, znana z jeziora Hamerský rybník oraz piaskowcowych form skalnych w okolicy. Na ruiny prowadzi czerwony szlak turystyczny biegnący z Hamru na Jezeře w stronę miejscowości Chrastná — trasa jest piesza i prowadzi przez teren leśny wchodzący w skład chronionego obszaru. Cała okolica należy do Pogórza Ralskiego, dawniej wykorzystywanego również jako poligon wojskowy Ralsko.

Co zobaczysz?

Zamek powstał w XIII wieku, a jego zadaniem była ochrona starego szlaku handlowego prowadzącego na północ, w stronę Łużyc. W tym okresie warownię posiadał król Przemysł Otakar II, a w 1283 roku król Wacław II nadał ją Janowi z Michalovic. Budowla, utrzymana głównie w stylu gotyckim z późniejszymi elementami renesansowymi, obejmowała obwodowe fortyfikacje, prostokątne baszty, czworoboczną wieżę we wschodnim narożniku oraz podkowiastą basztę artyleryjską od strony południowej.

Od 1516 roku zamek należał do rodu Bibersteinów, wcześniej przez dłuższy czas pozostawał w rękach Wartenbergów — to właśnie za ich czasów, w 1444 roku, warownia oparła się oblężeniu wojsk z Żytawy i nigdy nie została zdobyta siłą. Kres świetności przyniosła dopiero wojna trzydziestoletnia: w 1645 roku zamek został poważnie zniszczony przez wojska szwedzkie, a następnie opuszczony i stopniowo rozbierany przez okolicznych mieszkańców, którzy wykorzystywali kamień budowlany z murów.

Dziś na szczycie można oglądać pozostałości murów obwodowych, fragmenty piwnic, dwie zamkowe studnie oraz ślady dawnych umocnień. Oba dziedzińce porosły lasem, a zachowane odcinki grubych murów z surowo ciosanego piaskowca dają wyobrażenie o dawnej sile nigdy niepokonanej twierdzy. Zamek figuruje w rejestrze czeskich zabytków kultury i pozostaje własnością państwa.

Przyroda pomnika Děvín a Ostrý

Teren o powierzchni niemal 34 hektarów, chroniony od 1996 roku (ponownie ogłoszony w 2012 roku przez kraj liberecki), obejmuje lasy bukowe, lasy piargowe oraz bory sosnowe, w prześwitach których rozwija się roślinność charakterystyczna dla wrzosowisk. Rosną tu liczne chronione gatunki roślin zielnych, a wśród zwierząt odnotowano siedem gatunków nietoperzy, a także ptaki, płazy, mięczaki i bogatą faunę owadów.

Historia trzech wzgórz wiąże się również z górnictwem — w średniowieczu, a później w XVII i XVIII wieku, wydobywano tu rudę żelaza. Do dziś zachowały się ślady po tej działalności w postaci sztolni, studni i wykopanych rowów, które można napotkać podczas wędrówki przez teren rezerwatu.

Kiedy przyjechać?

Wejście na wzniesienie i zwiedzanie ruin najlepiej zaplanować od wiosny do jesieni, gdy szlak leśny jest suchy i łatwo dostępny, a widoki z okolic zamku i sąsiedniego Ostrego najbardziej wynagradzają wysiłek podejścia. Warto połączyć wycieczkę ze zwiedzaniem samego Hamru na Jezeře i tamtejszego jeziora, co pozwala zaplanować cały dzień aktywności na świeżym powietrzu w Pogórzu Ralskim.

Najczęstsze pytania

Czym był zamek Děvín? Był to gotycki zamek obronny z XIII wieku, wzniesiony do ochrony szlaku handlowego na Łużyce, później rozbudowany i użytkowany przez rody Wartenbergów oraz Bibersteinów.

Dlaczego zamek jest dziś ruiną? Warownia, nigdy niezdobyta siłą, została poważnie zniszczona przez wojska szwedzkie w 1645 roku podczas wojny trzydziestoletniej, a następnie opuszczona i stopniowo rozbierana.

Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy? Zamek leży w granicach pomnika przyrody Děvín a Ostrý, obejmującego też wyższy szczyt Ostrý oraz wzgórze Schachtstein, ze śladami dawnego górnictwa rudy żelaza.

Jak dojść do ruin? Prowadzi do nich czerwony szlak pieszy z miejscowości Hamr na Jezeře w stronę Chrastnej, przez teren leśny Pogórza Ralskiego.