dean's house, Teruel

Casa del Deán (Dom Dziekana) w Teruel stoi przy placu katedralnym, w samym sercu starego miasta, i jest jednym z najlepiej rozpoznawalnych przykładów renesansowej architektury aragońskiej w regionie.

Co to za budynek?

Casa del Deán to XVI-wieczna kamienica-pałac wzniesiona na Plaza de la Catedral w Teruel, w Aragonii. Razem z wieżą katedralną tworzy zestaw, który historycy architektury uznają za wzorcowy przykład aragońskiego pałacu miejskiego tamtego okresu. Budynek pełnił funkcję rezydencji dziekana kapituły katedralnej, od czego wzięła się jego nazwa.

Kto go zbudował i kiedy?

Dom powstał w latach 1527–1528 z inicjatywy Juana Navarro, dziekana Teruel. To właśnie jego funkcja kościelna dała budynkowi nazwę, która przetrwała do dziś — "dom dziekana". Powstanie kamienicy przypada na okres, w którym miasto intensywnie rozbudowywało zabudowę wokół katedry, a lokalna elita kościelna i mieszczańska stawiała reprezentacyjne rezydencje w bezpośrednim sąsiedztwie świątyni.

Jak wygląda architektura Casa del Deán?

Drewniana konstrukcja i wsporniki

Fasada budynku prezentuje typowy dla Aragonii układ drewnianego szkieletu konstrukcyjnego. Między oknami umieszczono charakterystyczne, wyraźnie zaznaczone wsporniki (kroksztyny), które podpierają wystające partie górnych pięter — rozwiązanie typowe dla mieszczańskiej architektury tego regionu w XVI wieku.

Okna z łukami trójlistnymi

Kolejnym elementem wyróżniającym budynek są okna zamknięte łukami trójlistnymi (trilobulowanymi) — detal charakterystyczny dla aragońskiego renesansu, łączący gotycką tradycję dekoracyjną z nowymi, renesansowymi proporcjami elewacji.

Co z fontanną przy budynku?

Na fasadzie Casa del Deán można zobaczyć elementy kamiennej fontanny. W 1971 roku ocalałą kamieniarkę dawnej fontanny przeniesiono i wmontowano we frontową ścianę budynku. Przypisuje się ją XVI-wiecznym fontannom projektowanym przez inżyniera Pierresa Vedela, autora m.in. znanego turolskiego systemu wodociągowego z tej epoki. Dzięki temu na jednej fasadzie spotykają się dwa świadectwa historii miasta: mieszkalna architektura dziekańska i XVI-wieczna sztuka inżynierii wodnej.

Gdzie dokładnie się znajduje?

Budynek stoi na Plaza de la Catedral w Teruel, w prowincji Teruel, w Aragonii, w Hiszpanii — czyli dosłownie przy katedrze, w obrębie historycznego centrum miasta. To lokalizacja, którą łatwo połączyć ze zwiedzaniem samej katedry i sąsiadującego z nią pałacu biskupiego.

Najczęstsze pytania

Czym jest Casa del Deán w Teruel? To XVI-wieczny pałac miejski wzniesiony jako rezydencja dziekana kapituły katedralnej Teruel, stojący na placu przy katedrze.

Kiedy powstał budynek? Casa del Deán wybudowano w latach 1527–1528 dla Juana Navarro, dziekana Teruel.

Co jest charakterystyczne w architekturze budynku? Drewniana konstrukcja szkieletowa z widocznymi wspornikami między oknami oraz okna zamknięte łukami trójlistnymi — typowe elementy aragońskiego renesansu miejskiego.

Skąd fontanna na fasadzie? Kamieniarkę dawnej fontanny, przypisywanej XVI-wiecznym pracom inżyniera Pierresa Vedela, umieszczono na fasadzie budynku w 1971 roku po jej odzyskaniu.