De Eenhoorn

De Eenhoorn to zabytkowy młyn wietrzny stojący przy Scheldelaan w Lillo, dzielnicy Antwerpii wchodzącej w skład dystryktu Berendrecht-Zandvliet-Lillo. Ten murowany młyn typu stellingmolen (młyn piętrowy z pomostem) przez wieki mielił zboże i dziś należy do niewielkiej grupy zachowanych młynów w okolicach portu antwerpskiego.

Skąd wzięła się nazwa?

Nazwa De Eenhoorn ("Jednorożec") pochodzi od szyldu apteki, a nie od samego młyna. Do 1830 roku młyn i apteka na Korenmarkt w Antwerpii miały tego samego właściciela – farmaceutę Davida Gijsena, nad którego sklepem wisiał szyld "Den Eenhoorn". Nazwa apteki przeszła na młyn i tak pozostała do dziś, choć oba obiekty od dawna nie mają ze sobą nic wspólnego poza wspólną historią własności.

Jak wyglądała historia młyna?

Młyn wzniesiono w 1735 roku w miejscowości Lillo-Kruisweg. Jego dzieje nie były spokojne. W 1831 roku okolicę dotknęła powódź, ale konstrukcja przetrwała bez poważnych uszkodzeń. Rok później, w 1832 roku, młyn splądrowały wojska holenderskie – co było echem napiętych stosunków belgijsko-holenderskich tamtego okresu.

Kolejny trudny rozdział przypadł na czas II wojny światowej. W 1943 roku obiekt objęto ochroną jako zabytek, jednak już w 1944 roku ucierpiał w wyniku nalotów brytyjskiego lotnictwa, a następnie od pocisków niemieckich. Po wojnie, w 1957 roku, przeprowadzono jego pierwszą powojenną renowację, dzięki której młyn odzyskał dawny wygląd.

Dlaczego młyn zmienił lokalizację?

Największą zmianą w historii De Eenhoorn była jego przeprowadzka. W latach 60. XX wieku rozbudowa portu w Antwerpii wymagała miejsca zajmowanego dotąd przez młyn. W 1966 roku miasto Antwerpia odkupiło obiekt, a rozbiórkę rozpoczęto w lutym 1967 roku – jeszcze przed formalnym dekretem królewskim zezwalającym na przeniesienie, wydanym w sierpniu tego samego roku. Młyn zdemontowano i odbudowano w nowej lokalizacji przy Scheldelaan, w pobliżu dawnych zakładów chemicznych Degussa. Po odbudowie skrzydła młyna po raz pierwszy zakręciły w nowym miejscu 10 czerwca 1967 roku.

Czy młyn wciąż działa?

Tak. De Eenhoorn, podobnie jak inny antwerpski młyn 't Veertje na lewym brzegu Skaldy, przeszedł w ostatnich latach kolejną renowację i został przywrócony do stanu umożliwiającego faktyczne mielenie zboża. Dzięki temu obiekt nie jest już wyłącznie muzealnym eksponatem, lecz działającym młynem wietrznym – rzadkością na tle wielu zabytkowych młynów w regionie, które pełnią już tylko funkcję dekoracyjną.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi młyn De Eenhoorn? Przy Scheldelaan w Lillo, w dystrykcie Berendrecht-Zandvliet-Lillo należącym do miasta Antwerpia, niedaleko terenów portowych nad Skaldą.

Jakiego typu jest to młyn? To murowany młyn typu stellingmolen – okrągła, kamienna wieża z zewnętrznym pomostem (stellingiem), z którego młynarz obsługiwał skrzydła.

Dlaczego młyn nosi nazwę Jednorożca? Bo do 1830 roku dzielił właściciela z apteką "Den Eenhoorn" na Korenmarkt w Antwerpii i przejął jej nazwę, choć sam nigdy nie był aptekarski.

Czy oryginalna lokalizacja młyna to Lillo, gdzie stoi dziś? Nie do końca – pierwotnie stanął w 1735 roku w Lillo-Kruisweg, a na obecne miejsce przy Scheldelaan przeniesiono go dopiero w 1967 roku z powodu rozbudowy portu antwerpskiego.

Czy młyn można dziś zwiedzić lub zobaczyć w ruchu? Po renowacji młyn jest ponownie zdolny do mielenia zboża, co czyni go żywym zabytkiem techniki, a nie tylko nieruchomą pamiątką historyczną.