Buitenmolen, Berendrecht

Buitenmolen to murowany wiatrak typu stellingmolen (młyn na podmurówce z pomostem), stojący w Berendrecht — dzielnicy Antwerpii wchodzącej w skład okręgu Berendrecht-Zandvliet-Lillo. Młyn wznosi się na niewielkim wzniesieniu zwanym Westmolengeest przy Zandvliętsesteenweg i od dziesięcioleci jest jednym z charakterystycznych punktów orientacyjnych tej części miasta, mimo że sąsiaduje z przemysłowym krajobrazem portu antwerpskiego.

Kiedy powstał Buitenmolen?

Wiatrak wybudowano w 1822 roku. Wykonawcą był przedsiębiorca Jacob Royers, który wzniósł konstrukcję z cegły sprowadzanej z Boom — miasteczka słynącego wówczas z produkcji materiałów budowlanych. Inwestycję zrealizowano na życzenie młynarza Johannesa Lambrechtsa, który potrzebował nowego, trwalszego obiektu do mielenia zboża.

Co zastąpił ten młyn?

Buitenmolen nie powstał na pustym miejscu. Trzy lata wcześniej z tego samego wzniesienia, znanego jako Westmolengeest, przeniesiono starszy drewniany młyn o nazwie Oostmolengeest — trafił on do miejscowości Woensdrecht po drugiej stronie granicy, w Holandii. Nowa, murowana konstrukcja miała być rozwiązaniem trwalszym niż drewniana poprzedniczka, odporniejszym na wiatr i wilgoć typową dla tego nadmorskiego regionu.

Jak zmieniał się młyn w XX wieku?

Wraz z postępem mechanizacji młynarstwa Buitenmolen musiał dostosować się do nowych czasów. W 1936 roku zainstalowano w nim silnik wysokoprężny napędzający kamienie młyńskie — dzięki temu młyn mógł pracować niezależnie od wiatru. W tej mieszanej, wiatrowo-mechanicznej formule obiekt funkcjonował aż do 1947 roku, kiedy to zaprzestano produkcji.

Co działo się z młynem po zamknięciu?

Po zaprzestaniu eksploatacji Buitenmolen przez lata podupadał, tracąc kolejne elementy konstrukcji i wyposażenia. Odmianę losu przyniósł zakup obiektu przez piekarza Antoona Verbraaka, który zdecydował się przywrócić młynowi dawny wygląd i funkcjonalność. Prace renowacyjne przeprowadzono w dwóch etapach w latach 1987–1996.

Kto odbudował Buitenmolen?

Główną renowację zrealizowała w latach 1989–1997 holenderska firma Gebroeders Adriaens z Weert, specjalizująca się w odbudowie historycznych wiatraków. Prace prowadzono według planów opracowanych przez architekta Paula Geversa z Kasterlee. Dzięki tej rekonstrukcji młyn odzyskał swoją charakterystyczną sylwetkę — drewnianą konstrukcję skrzydeł osadzoną na murowanej podstawie — i zachował ją do dziś jako świadectwo dawnego rzemiosła młynarskiego w regionie Antwerpii.

Najczęstsze pytania

Czy Buitenmolen wciąż mieli zboże? Współcześnie młyn pełni przede wszystkim funkcję zabytkową i pełni rolę atrakcji turystyczno-krajoznawczej, a jego historyczny mechanizm zachowano dzięki gruntownej renowacji z lat 90. XX wieku.

Gdzie dokładnie stoi młyn? Na terenie dawnego Westmolengeest przy Zandvliętsesteenweg w Berendrecht, dzielnicy wchodzącej w skład miasta Antwerpia.

Jaki to typ wiatraka? Stellingmolen — czyli młyn na podmurówce z pomostem (stelling), z którego młynarz obsługiwał skrzydła i mechanizm mielący.

Dlaczego zastąpiono starszy młyn? Poprzedni, drewniany młyn Oostmolengeest przeniesiono do Woensdrecht w Holandii, a na jego miejscu wzniesiono trwalszą, murowaną konstrukcję na życzenie miejscowego młynarza.