Cikánka I

Cikánka I to niewielka, ale niezwykle cenna przyrodniczo rezerwacja położona na górnych zboczach Doliny Radotínskiej oraz na przylegającej wierzchowinie nad dawnymi kamieniołomami Na Cikánce, w granicach parku przyrody Radotínsko – Chuchelský háj w Pradze. Obszar leży pomiędzy Zadní Kopaniną a Lochkovem i jest dostępny czerwonym szlakiem turystycznym, na przykład ze Slivenca lub Chotče, przy czym najbliższy dojazd zapewnia przystanek autobusowy Lomy.

Dlaczego to miejsce jest chronione?

Rezerwat, obejmujący powierzchnię 4,55 hektara, chroniony jest od 1988 roku. Głównym powodem jego ustanowienia była ochrona ciepłolubnych stepów naskalnych na największym tego typu obszarze w całej Pradze. Na wierzchowinie zachował się rozległy fragment roślinności stepowej z licznym udziałem kłosownicy pierzastej (ostnicy), zajmujący 4,6 hektara – największą tego rodzaju powierzchnię w stolicy Czech. Oprócz ostnicy w runi występują tu również kostrzewa walezyjska (Festuca valesiaca subsp. sulcata), wiechlina wąskolistna (Poa angustifolia) oraz stokłosa sztywna (Bromus rigidus).

Jaka geologia kryje się pod stepową darnią?

Podłoże terenu tworzą wapienne warstwy formacji praskiej, należące do dolnodewońskich pięter pragu i zlíchova. Warstwy te nie wychodzą jednak na powierzchnię w obrębie samej rezerwacji – można je natomiast obserwować w pobliskich, historycznych kamieniołomach Na Cikánce, które od wieków dostarczały cenny surowiec skalny.

Jakie znaczenie historyczne ma sąsiedni kamieniołom?

W kamieniołomach obok rezerwatu wydobywano słynny marmur slivenecki, uznawany za najbardziej znany kamień ozdobny środkowych Czech. Dowody eksploatacji sięgają już XIII wieku. To właśnie z tego kamieniołomu pochodzi większość datowanych nagrobków na Starym Cmentarzu Żydowskim w Pradze, różowe kostki brukowe zdobiące praskie chodniki, a także okładziny kamienne wykorzystane w licznych kościołach i świątyniach praskiego baroku z XVII i XVIII wieku.

Jaka fauna zamieszkuje stepy Cikánki I?

Ciepłolubne, nasłonecznione stepy skalne stanowią dogodne siedlisko dla wielu gatunków motyli, w tym form rzadkich i zagrożonych. Można tu spotkać między innymi krytycznie zagrożonego zieleńczyka ostrężynowca (Thecla betulae) oraz zagrożonego modraszka Polyommatus thersites. Bogactwo owadów jest bezpośrednim efektem zachowania rozległego, niezaburzonego płatu roślinności stepowej – rzadkiego zjawiska w warunkach dużej aglomeracji miejskiej.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Cikánka I? Na górnych zboczach Doliny Radotínskiej i na wierzchowinie nad kamieniołomami Na Cikánce, pomiędzy Zadní Kopaniną a Lochkovem, w praskim parku przyrody Radotínsko – Chuchelský háj.

Od kiedy obszar jest chroniony i jak jest duży? Rezerwat o powierzchni 4,55 hektara jest chroniony od 1988 roku jako narodowy pomnik przyrody.

Co czyni to miejsce wyjątkowym w skali Pragi? To największy zachowany fragment ciepłolubnych stepów naskalnych z udziałem ostnicy w granicach całej Pragi, o powierzchni 4,6 hektara.

Jak dojechać do rezerwatu? Czerwonym szlakiem turystycznym ze Slivenca lub Chotče; najbliższy dojazd komunikacją miejską zapewnia przystanek autobusowy Lomy.

Jaki związek z rezerwatem ma marmur slivenecki? Sąsiadujące z rezerwatem kamieniołomy Na Cikánce od XIII wieku dostarczały słynny marmur slivenecki, użyty m.in. na Starym Cmentarzu Żydowskim i w praskich kościołach barokowych.