Church of the Annunciation of the Virgin Mary in Duchcov

Kościół Zwiastowania Najświętszej Marii Panny w Duchcovie to barokowa świątynia stojąca w południowo-zachodnim narożniku Náměstí Republiky, w samym sercu czeskiego Duchcova. Choć dziś jej wnętrze świeci pustką, budynek wciąż przyciąga wzrok dwiema wieżami górującymi nad rynkiem i burzliwą historią, która sięga średniowiecza.

Skąd wziął się ten kościół?

Obecna świątynia nie jest pierwszą, jaka stanęła w tym miejscu. Wcześniej istniał tu kościół renesansowy z 1587 roku, a jeszcze przed nim — wczesnogotycka budowla sakralna. Część murów tych poprzedników wykorzystano jako materiał budowlany dla nowej konstrukcji, więc w pewnym sensie historia miejsca jest tu dosłownie wmurowana w kamień.

Budowę obecnego kościoła zlecił w 1696 roku Arnošt Josef z Valdštejna, przedstawiciel rodu, który w tamtym czasie zarządzał Duchcovem i pobliskim zamkiem. Prace prowadził budowniczy Marek Antonín Canevalle, który do 1707 roku zdążył wznieść znaczną część budynku. Dokończenie dzieła przypadło jednak innemu architektowi — František Maxmilián Kaňka domknął konstrukcję w 1721 roku. Kościół konsekrowano rok później, 12 września 1722 roku.

Co znajdowało się w środku?

Wnętrze kościoła zdobiły niegdyś dzieła najwybitniejszych czeskich twórców epoki baroku. Obrazy wykonał Václav Vavřinec Reiner, jeden z najbardziej cenionych malarzy barokowych Czech, a drewniane rzeźby naturalnej wielkości wyszły spod dłuta Matyáša Bernarda Brauna — artysty, którego prace do dziś zdobią wiele czeskich kościołów i zamków. Wśród utraconego wyposażenia znajdował się też późnogotycki obraz ołtarzowy przedstawiający Zwiastowanie, datowany na 1720 rok.

Niestety, 10 maja 1945 roku kościół spłonął — pożar wznieciły wojska sowieckie, a w płomieniach bezpowrotnie zniknęło niemal całe cenne wyposażenie wnętrza. W 1826 roku budynek przeszedł jeszcze wcześniejszą renowację, ale zniszczenia z 1945 roku okazały się znacznie poważniejsze niż wcześniejsze naprawy.

Jak wygląda kościół dzisiaj?

Od 1958 roku obiekt figuruje na liście zabytków kultury Republiki Czeskiej. Mimo wypalonego wnętrza budynek nie stoi całkowicie bezużyteczny — bywa wykorzystywany jako przestrzeń wystaw artystycznych, a czasem gości również przedstawienia teatralne. Raz w roku, w Wigilię Bożego Narodzenia, w kościele odprawiana jest msza święta, przypominająca o jego pierwotnym przeznaczeniu.

Sam Duchcov to miasto znane przede wszystkim z zamku Waldsteinów, w którym ostatnie lata życia spędził Giacomo Casanova — słynny wenecki awanturnik i pisarz, pracujący tam jako bibliotekarz. Kościół stoi zaledwie kilkaset metrów od zamku, więc odwiedzający trasę śladami Casanovy mogą bez trudu połączyć oba miejsca w jednym spacerze po historycznym centrum miasta.

Najczęstsze pytania

Czy do kościoła można wejść? Wnętrze co do zasady jest niedostępne na co dzień — budynek otwiera się okazjonalnie przy wystawach, wydarzeniach kulturalnych oraz na mszę w Wigilię Bożego Narodzenia.

Dlaczego kościół jest pusty w środku? Pożar wznieciony przez wojska sowieckie 10 maja 1945 roku zniszczył niemal całe barokowe wyposażenie, w tym rzeźby Matyáša Bernarda Brauna i obrazy Václava Vavřinca Reinera.

Kto zbudował kościół? Budowę rozpoczął Marek Antonín Canevalle w 1696 roku na zlecenie Arnošta Josefa z Valdštejna, a dokończył ją František Maxmilián Kaňka w 1721 roku.

Co warto zobaczyć w pobliżu? Kilkaset metrów dalej stoi zamek w Duchcovie, gdzie ostatnie lata spędził Giacomo Casanova — obie atrakcje można zwiedzić podczas jednego spaceru po centrum miasta.