Church of the Annunciation

Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w dzielnicy Brno-Tuřany to jeden z najstarszych ośrodków kultu maryjnego na Morawach, założony w miejscu dawnego sanktuarium pielgrzymkowego.

Jaka jest historia tego miejsca?

Legenda łączy początki kultu z misją świętych Cyryla i Metodego, którzy mieli przynieść na Morawy niewielką figurkę Matki Boskiej. Według tradycji figurka ta została odnaleziona około 1050 roku przez rolnika o nazwisku Horák w krzaku tarniny. Miejsce szybko stało się celem pielgrzymek, a parafia w Tuřanach jest udokumentowana już w XIII wieku. Pierwszy kościół w tym miejscu wzmiankowany jest w dokumentach z lat 1318-1326.

Przełomowy moment nastąpił w 1693 roku, gdy jezuici rozpoczęli budowę kaplicy pod wezwaniem św. Anny według projektu Jana Křtitela Erny. To właśnie ta kaplica stała się zalążkiem obecnej świątyni - w latach 1804-1806 rozbudowano ją do rozmiarów pełnego barokowego kościoła. Stary, średniowieczny kościół rozebrano w 1810 roku, przenosząc maryjne wezwanie na nową budowlę. Ostateczny kształt architektoniczny kościół otrzymał w latach 1888-1891, kiedy dobudowano charakterystyczną, rzadko spotykaną barokową dwuwieżową fasadę połączoną z korpusem świątyni arkadową galerią kolumnową.

Co warto zobaczyć wewnątrz?

Głównym obiektem kultu jest umieszczona na ołtarzu głównym drewniana rzeźba Madonny, pochodząca jeszcze z pierwotnego, średniowiecznego kościoła sprzed XIV wieku. To właśnie ta figura, według legendy, miała zostać odnaleziona w krzaku tarniny i stanowi bezpośrednie ogniwo łączące dzisiejszą świątynię z jej pielgrzymkowymi korzeniami sprzed niemal tysiąca lat. Charakterystyczna sylwetka dwóch wież połączonych otwartą galerią kolumnową odróżnia kościół od typowych barokowych świątyń morawskich i czyni go łatwo rozpoznawalnym punktem orientacyjnym w krajobrazie Tuřan.

Jak dotrzeć na miejsce?

Kościół stoi po wschodniej stronie ulicy Hanácká, w samym centrum dzielnicy Tuřany, przy Tuřanskim náměstí (placu Tuřańskim). Tuřany leżą we wschodniej części Brna, w bezpośrednim sąsiedztwie lotniska Brno-Tuřany, co ułatwia dotarcie zarówno komunikacją miejską z centrum miasta, jak i dojazd samochodem dla osób przemieszczających się od strony autostrady.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Ze względu na wciąż żywy charakter miejsca jako parafialnego kościoła rzymskokatolickiego, warto uwzględnić w planach odwiedzin godziny nabożeństw. Spokojniejsze zwiedzanie samej architektury i otoczenia placu możliwe jest w ciągu dnia w dni powszednie, poza godzinami mszy.

Najczęstsze pytania

Czy kościół można zwiedzać codziennie? Jako czynny kościół parafialny, dostęp do wnętrza zależy od godzin otwarcia i harmonogramu nabożeństw ustalanego przez parafię w Tuřanach.

Skąd wzięła się legenda o figurce Madonny? Tradycja przypisuje przyniesienie figurki na Morawy świętym Cyrylowi i Metodemu, a jej odnalezienie w krzaku tarniny - rolnikowi Horákowi około 1050 roku.

Co jest najbardziej charakterystyczne w architekturze kościoła? Nietypowa jak na barokowe kościoły morawskie dwuwieżowa fasada z lat 1888-1891, połączona z korpusem świątyni otwartą galerią kolumnową.

Czy obecny kościół to ten sam budynek co średniowieczna świątynia? Nie - pierwotny, średniowieczny kościół rozebrano w 1810 roku, a jego wezwanie maryjne przeniesiono na kościół barokowy rozbudowany w latach 1804-1806 z wcześniejszej kaplicy św. Anny z 1693 roku.