Church of St. Lucy

Kościół św. Łucji w Jurandvorze to romański kościół katolicki z około 1100 roku, położony na wyspie Krk w Chorwacji, w pobliżu miejscowości Baška. Znany jest przede wszystkim jako miejsce odkrycia tablicy baszczańskiej – jednego z najważniejszych zabytków piśmiennictwa chorwackiego.

Dlaczego warto odwiedzić kościół św. Łucji?

To niewielka świątynia, ale z ogromnym znaczeniem dla historii kultury Chorwacji. Właśnie tutaj w połowie XIX wieku znaleziono kamienną płytę z jednym z najstarszych znanych tekstów w języku chorwackim zapisanym głagolicą. Dla osób zainteresowanych historią, językiem i dawnym pismem to jedno z najciekawszych miejsc na wyspie.

Jaka jest historia kościoła?

Świątynię datuje się na około 1100 rok i zalicza do architektury romańskiej. Badania wykopaliskowe wykazały, że stoi ona na miejscu wcześniejszego kościoła z VI wieku. Na dzwonnicy znajduje się rzeźbiony motyw, który bywa wskazywany jako jedno z najwcześniejszych przedstawień chorwackiego herbu. Historyk sztuki Pavuša Vežić kwestionuje jednak tradycyjne datowanie tego elementu i uważa, że powstał on później, w późnym okresie romańskim.

Czym jest tablica baszczańska?

Tablica baszczańska to płyta z białego wapienia o wymiarach około 199 × 99,5 × 9 cm, pochodząca z około 1100 roku. Jest uznawana za najstarszy zabytek z tekstem w języku chorwackim zapisanym pismem głagolickim. Inskrypcja liczy trzynaście wierszy i prawie sto słów. Zapisano w niej darowiznę ziemi, której król Zvonimir dokonał na rzecz kościoła.

Kiedy i jak odkryto tablicę?

Petar Dorčić odkrył tablicę 15 września 1851 roku podczas układania nowej posadzki w kościele. Wcześniej płyta służyła jako element balustrady ołtarzowej, a następnie została wmurowana w podłogę, co poważnie ją uszkodziło. Od 1934 roku oryginał przechowywany jest w Chorwackiej Akademii Nauk i Sztuk w Zagrzebiu.

Czy w kościele można zobaczyć tablicę?

Oryginału w Jurandvorze nie zobaczysz, ale w kościele znajduje się jej kopia. Pozwala ona zobaczyć, jak wyglądała inskrypcja, w miejscu, gdzie została odnaleziona.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży kościół św. Łucji? W Jurandvorze, w pobliżu Bašek na wyspie Krk w Chorwacji.

Z którego wieku pochodzi kościół? Datuje się go na około 1100 rok, a pod nim odkryto pozostałości kościoła z VI wieku.

Czy w kościele jest oryginalna tablica baszczańska? Nie. Oryginał od 1934 roku znajduje się w Zagrzebiu, a w kościele wystawiono kopię.

Co zapisano na tablicy? Darowiznę ziemi od króla Zvonimira dla kościoła, w języku chorwackim zapisanym głagolicą.

Dla kogo to miejsce? Dla miłośników historii, architektury romańskiej i dziedzictwa piśmiennictwa słowiańskiego, a także dla każdego, kto odwiedza okolice Baški i chce poznać jej kulturowe korzenie. Wizyta zajmuje zwykle niewiele czasu, więc łatwo połączyć ją ze zwiedzaniem pobliskiej miejscowości i jej plaż.