Church of St. James

Kościół św. Jakuba to neogotycka świątynia stojąca na niewielkim wzniesieniu nad parkiem Mertovy sady, na zachodnim skraju Jindřichova Hradca w Czechach. Choć z zewnątrz wygląda jak zwykły kościół parafialny, w rzeczywistości pełni funkcję rodowego grobowca hrabiów Czerninów z Chudenic — i właśnie dlatego przez większość roku pozostaje zamknięty dla zwiedzających.

Skąd wzięła się ta świątynia?

Pierwszy kościół w tym miejscu istniał już przed 1516 rokiem, jednak przez kolejne stulecia popadał w ruinę. Przełom nastąpił w połowie XIX wieku, gdy hrabia Karel Evžen Czernin z Chudenic zdecydował się na gruntowną przebudowę budynku. Prace prowadzono w latach 1855–1860, a ich efektem była właściwie nowa, neogotycka budowla, która od początku miała pełnić dwie funkcje — kościoła oraz rodzinnego mauzoleum Czerninów.

Kto zaprojektował i zbudował kościół?

Projekt przebudowy przygotował austriacki architekt Friedrich August von Stache, a samą realizację powierzono budowniczemu Janowi Kocábowi. Efektem ich pracy jest budowla utrzymana w stylistyce neogotyckiej, z pięcioboczną absydą prezbiterium zamkniętą sklepieniem wachlarzowym z okrągłym zwornikiem pośrodku. Charakterystyczne dla bryły są także ostrołukowe okna wypełnione maswerkiem oraz kamienne rozety zdobiące wieżę.

Co kryje się w krypcie?

Pod kościołem znajduje się krypta, która miała stać się ostatnim miejscem spoczynku rodu Czerninów. Co ciekawe, dziś jest to grobowiec pusty — mimo że budynek od samego początku projektowano z myślą o rodzinnym mauzoleum, sama krypta pozostaje bez pochówków. To jeden z powodów, dla których miejsce owiane jest legendą tajemniczości wśród mieszkańców Jindřichova Hradca.

Czy można zwiedzić kościół?

Na co dzień budynek jest niedostępny dla turystów — nie pełni już regularnych funkcji liturgicznych w takim zakresie jak dawniej, a jego stan techniczny wymaga ostrożności. Obiekt otwiera się dla zwiedzających okazjonalnie, między innymi przy okazji ogólnokrajowej akcji „Noc kościołów", a czasem także w wybrane niedziele w sezonie letnim, gdy lokalne stowarzyszenia organizują dni otwarte połączone ze zbiórką środków na renowację. Warto sprawdzić lokalne ogłoszenia przed planowaną wizytą, ponieważ terminy otwarcia zmieniają się z roku na rok.

Kto dziś dba o zabytek?

Kościół św. Jakuba jest wpisany na listę zabytków i znajduje się w rękach państwa czeskiego, a opiekę nad nim sprawuje Narodowy Instytut Zabytków (Národní památkový ústav). Ze względu na postępujące niszczenie substancji zabytkowej trwają starania o zebranie funduszy na kompleksową renowację — część wydarzeń otwierających kościół dla publiczności ma właśnie charakter charytatywny.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kościół? Na wzgórzu nad parkiem Mertovy sady, po zachodniej stronie Jindřichova Hradca, w niewielkiej odległości spacerowej od centrum miasta.

Czy to czynny kościół parafialny? Nie w tradycyjnym sensie — budynek pełni głównie funkcję zabytkowego mauzoleum rodu Czerninów i jest otwierany okazjonalnie, a nie na stałe do celów liturgicznych.

Dlaczego krypta jest pusta, skoro zbudowano ją jako grobowiec? Mimo że kościół przebudowano właśnie z myślą o rodzinnym grobowcu Czerninów, krypta nie została ostatecznie wykorzystana do pochówków — pozostaje pusta do dziś.

Kiedy najłatwiej zobaczyć wnętrze? Najpewniejszą okazją jest ogólnokrajowa „Noc kościołów", a dodatkowo bywają wybrane niedziele w sezonie letnim — warto śledzić lokalne komunikaty miasta lub informacji turystycznej.