church of Santa María Magdalena de los Pandos

Kościół Santa María Magdalena de los Pandos stoi w niewielkiej miejscowości La Magdalena, w gminie Villaviciosa, w Asturii. To romański budynek sakralny z początku XIII wieku, wpisany na hiszpańską listę dóbr kultury (Bien de Interés Cultural) w kategorii zabytku na mocy dekretu 66/2006 z 29 czerwca 2006 roku.

Jak wygląda kościół w Los Pandos?

Bryła świątyni jest prosta i zwarta: pojedyncza prostokątna nawa zamknięta prostym prezbiterium, bez półkolistej absydy typowej dla wielu innych romańskich kościołów regionu. Taki układ, w połączeniu ze skromną skalą budowli, sprawia, że obiekt wtapia się w otaczający krajobraz wiejskiej Asturii — to cecha charakterystyczna dla tzw. archaizującego i ludowego nurtu późnego romanizmu, jaki rozwinął się w tym regionie.

Fasada zachodnia, u podnóża świątyni, kryje główny portal. Składa się on z czterech półkolistych łuków ułożonych jeden za drugim: wewnętrzny wspiera się na prostych węgarach i ozdobiony jest drobną arkaturą, natomiast trzy pozostałe opierają się na kolumnach zwieńczonych rzeźbionymi kapitelami. Całość portalu obiega profilowana listwa zdobiona motywem tzw. szachownicy jaqueńskiej (ajedrezado jaqués) — powtarzającym się drobnym, geometrycznym ornamentem znanym z hiszpańskiego romanizmu. Ten sam motyw pojawia się ponownie na gzymsie impostowym prezbiterium, spajając wizualnie oba elementy architektoniczne.

Co warto zobaczyć w środku?

Wewnątrz uwagę przyciąga łuk triumfalny oddzielający nawę od prezbiterium. Jego kapitele pokryte są rzeźbioną dekoracją o motywach roślinnych i zwierzęcych — pojawiają się na nich owoce oraz ptaki, obok innych ornamentów typowych dla asturyjskiego romanizmu wiejskiego. To właśnie rzeźba kapiteli, zarówno na portalu zewnętrznym, jak i na łuku triumfalnym wewnątrz, stanowi główną wartość artystyczną tego niewielkiego kościoła.

Czy budynek zmieniał się na przestrzeni wieków?

Tak. Choć trzon świątyni pochodzi z początku XIII wieku, kościół nie zachował się w niezmienionej formie. W XVIII wieku dobudowano portyk osłaniający wejście, w XIX wieku dodano zakrystię, a w XX wieku powstała dzwonnica w formie espadaña (ściany z otworami na dzwony, typowej dla asturyjskiej architektury sakralnej). Te kolejne warstwy nie przesłoniły jednak pierwotnej, romańskiej struktury budowli, która pozostaje czytelna zarówno w bryle, jak i w detalu rzeźbiarskim portalu.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kościół Santa María Magdalena de los Pandos? W miejscowości La Magdalena, należącej do gminy Villaviciosa w Asturii, w północnej Hiszpanii.

Z jakiego okresu pochodzi kościół? Budowla pochodzi z początku XIII wieku i reprezentuje archaizujący, ludowy nurt późnego romanizmu asturyjskiego.

Jaki status ochrony ma ten zabytek? Kościół jest wpisany na listę Bien de Interés Cultural w kategorii zabytku (monumento) na mocy dekretu z 29 czerwca 2006 roku.

Co jest najciekawszym elementem architektonicznym kościoła? Portal zachodni z czterema półkolistymi łukami, rzeźbionymi kapitelami i motywem szachownicy jaqueńskiej, powtórzonym także na gzymsie prezbiterium, a wewnątrz — kapitele łuku triumfalnego z motywami owoców i ptaków.