Church of San Pedro de Plecín

Kościół San Pedro de Plecín to opuszczona świątynia rzymskokatolicka stojąca w Alles, głównej miejscowości gminy Peñamellera Alta, we wschodniej Asturii, tuż przy granicy z Kantabrią. Dziś w formie ruiny, budowla należy do najstarszych zabytków sakralnych regionu i zachowała czytelne ślady swojego romańskiego rodowodu mimo wieków zaniedbania.

Gdzie szukać kościoła San Pedro de Plecín?

Świątynia leży na terenie parafii San Pedro, w granicach administracyjnych gminy Peñamellera Alta, niedaleko centrum Alles. Współrzędne miejsca to w przybliżeniu 43,33°N, 4,70°W, co umieszcza je w górzystym krajobrazie wschodniej Asturii, wśród typowych dla regionu wapiennych wzniesień i zieleni.

Jak zmieniała się historia świątyni?

Od San Salvador do San Pedro

Kościół powstał w ostatniej ćwierci XII wieku jako budowla późnoromańska, pierwotnie pod wezwaniem San Salvador (Zbawiciela). W XIII wieku rozbudowano jego zachodnią część, powiększając przestrzeń dla wiernych. Dopiero w XIV lub XV wieku świątynia zmieniła patrona na świętego Piotra (San Pedro) — nazwa ta obowiązuje do dziś. W XV wieku przeprowadzono kolejny remont i dobudowano przedsionek przy wejściu.

Kaplica rodu Mier i opuszczenie kościoła

W XVI wieku do północnej ściany dobudowano kaplicę grobową, ufundowaną przez lokalny ród Mier, który przez pokolenia wspierał finansowo utrzymanie świątyni. Wsparcie to ustało w 1778 roku. Dziewięć lat później, w 1787 roku, w centrum Alles wzniesiono nowy kościół parafialny, a stary budynek San Pedro de Plecín przestał pełnić funkcję liturgiczną i popadł w zapomnienie.

Co pozostało z pierwotnej architektury?

Kościół ma jedną nawę zamkniętą prostą ścianą prezbiterium — pierwotnie zakończoną półkolistą apsydą. Sama apsyda wzniesiona jest z ciosanych bloków piaskowca, podczas gdy nawę zbudowano z kamiennego muru wapiennego. Wnętrze nawy przykrywał niegdyś drewniany strop wsparty na sklepieniu kolebkowym.

Portal i rzeźbione kapitele

Najbardziej ozdobnym elementem jest portal południowy — cztery lekko zaostrzone archiwolty zdobione motywem plastra miodu, czyli drobnej siatki rombów. Kapitele kolumn portalu przedstawiają bogaty repertuar rzeźbiarski: motywy roślinne, ludzkie postacie, syreny, gryfy i centaury — typowy dla romańskiej rzeźby symboliczny bestiariusz. Obok portalu znajduje się niewielkie okno w kraciastej ramie, zwieńczone pięciopłatową archiwoltą.

Kaplica grobowa rodu Mier

Dobudowana kaplica ma plan kwadratu i przykryta jest sklepieniem żebrowym wspartym na wykrojonych, ozdobnych wspornikach — stylistycznie odmienna od głównej bryły kościoła, co świadczy o jej późniejszym, renesansowym rodowodzie.

W jakim stanie znajduje się zabytek dzisiaj?

Kościół stoi w ruinie od ponad dwustu lat. Wnętrze porasta roślinność, a mury noszą ślady wieloletniego zaniedbania. W ostatnich latach przeprowadzono jednak prace porządkowe i konsolidacyjne, które miały zabezpieczyć konstrukcję przed dalszym niszczeniem i umożliwić zachowanie zabytku dla przyszłych pokoleń.

Najczęstsze pytania

Czy kościół San Pedro de Plecín nadal pełni funkcje religijne? Nie. Świątynia została opuszczona w 1787 roku, gdy w centrum Alles wybudowano nowy kościół parafialny, i od tamtej pory nie sprawuje się w niej nabożeństw.

Dlaczego kościół zmienił wezwanie z San Salvador na San Pedro? Zmiana patrona nastąpiła w XIV lub XV wieku z przyczyn, które nie są dziś precyzyjnie udokumentowane — praktyka zmiany wezwań kościołów wiejskich na przestrzeni wieków nie była w regionie rzadkością.

Czy można zobaczyć wnętrze kościoła? Budynek jest ruiną bez dachu nad nawą, dlatego zwiedzanie ogranicza się głównie do oglądania zewnętrznych elementów, przede wszystkim portalu południowego i kaplicy grobowej.

Jak dotrzeć do kościoła? Kościół znajduje się w pobliżu Alles, głównej miejscowości gminy Peñamellera Alta, dostępnej drogą lokalną łączącą wschodnią Asturię z sąsiadującą Kantabrią.