Church of Saints Simon and Jude

Kościół świętych Szymona i Judy stoi w Starym Rokytníku (Starý Rokytník), wsi wchodzącej w skład Trutnova, około 3,5 km na południowy wschód od centrum miasta, w północno-wschodnich Czechach. To niewielka, barokowa świątynia rzymskokatolicka, dziś filialna, kiedyś parafialna, wpisana na listę zabytków kultury i należąca do dekanatu Trutnov I.

Jaka jest historia kościoła w Starym Rokytníku?

Pierwsza, gotycka budowla w tym miejscu pojawia się w źródłach już w 1384 roku. Nie przetrwała jednak do naszych czasów — została zniszczona w 1430 roku, w okresie wojen husyckich, które w regionie pogranicza czesko-śląskiego pustoszyły wiele świątyń. Kościół odbudowano dopiero w 1752 roku, tym razem w stylu barokowym. Nowa budowla pełniła funkcję kościoła filialnego podległego jezuitom z pobliskiego Žireča, którzy w tamtym czasie sprawowali duszpasterską opiekę nad okolicznymi parafiami.

Świątynia służyła wiernym nieprzerwanie przez ponad dwa stulecia. Regularne msze odprawiano tu aż do początku lat 70. XX wieku — ostatnie nabożeństwo w cyklu regularnym odbyło się w 1974 roku. Później kościół stopniowo tracił swoją pierwotną funkcję.

Co wyróżnia architekturę kościoła świętych Szymona i Judy?

Budowla ma formę prostej, jednonawowej bryły barokowej, zamkniętej od strony prezbiterium prostokątnym zamknięciem. Po północnej stronie prezbiterium znajduje się zakrystia, a nad samą osią prezbiterium wznosi się smukła, graniastosłupowa wieża — element, który z daleka wyróżnia kościół w krajobrazie Starego Rokytníka.

Warto zwrócić uwagę na dwa nietypowe rozwiązania, rzadko spotykane w kościołach tego regionu. Po pierwsze, główny ołtarz nie jest zwrócony na wschód, jak nakazywała tradycyjna orientacja świątyń chrześcijańskich, lecz na zachód — odstępstwo od reguły, które budzi zainteresowanie osób interesujących się architekturą sakralną. Po drugie, wnętrze przykrywa drewniany strop zawieszony bezpośrednio na więźbie dachowej, a nie oparty na murach w typowy dla epoki sposób — rozwiązanie konstrukcyjnie nietypowe jak na barokowy kościół wiejski.

Kto opiekuje się dziś kościołem?

Po latach, w których świątynia nie pełniła już funkcji liturgicznej w regularnym trybie, jej losem zajęło się lokalne stowarzyszenie Přátelé Starého Rokytníku (Przyjaciele Starego Rokytníka). We wrześniu 2020 roku, na mocy umowy darowizny zawartej z dekanatem trutnovskim, stowarzyszenie stało się właścicielem zarówno kościoła, jak i przylegającego do niego cmentarza. Dzięki temu obiekt pozostaje pod opieką społeczności lokalnej, która dba o jego zachowanie jako świadectwa historii wsi.

Gdzie znajduje się kościół i jak go zwiedzić?

Kościół stoi w obrębie Starego Rokytníka, dzielnicy Trutnova, w widocznym punkcie wsi, otoczony murowanym ogrodzeniem i przylegającym cmentarzem. To dogodny cel krótkiego spaceru lub wycieczki rowerowej dla osób odwiedzających Trutnov i Kotlinę Kłodzką po czeskiej stronie granicy, zainteresowanych lokalną architekturą sakralną i historią regionu.

Najczęstsze pytania

Jak stary jest kościół świętych Szymona i Judy? Pierwsza wzmianka o świątyni w tym miejscu pochodzi z 1384 roku, ale obecna, barokowa budowla powstała w 1752 roku po zniszczeniu pierwotnego, gotyckiego kościoła w 1430 roku.

Czy w kościele odbywają się dziś nabożeństwa? Regularne msze ustały w latach 70. XX wieku, ostatnia odbyła się w 1974 roku. Obiekt nie pełni już stałej funkcji parafialnej.

Kto jest właścicielem kościoła? Od września 2020 roku kościół i przylegający cmentarz należą do stowarzyszenia Přátelé Starého Rokytníku, na mocy umowy darowizny z dekanatem Trutnov I.

Co jest architektonicznie wyjątkowe w tym kościele? Nietypowa orientacja ołtarza głównego zwróconego na zachód zamiast na wschód oraz drewniany strop zawieszony na więźbie dachowej, a nie wsparty na murach.