Kościół św. Filipa i Jakuba w Žirovnicach

Kościół św. Filipa i Jakuba to neogotycka świątynia stojąca przy rynku w Žirovnicach, czeskim miasteczku w kraju Vysočina, tuż obok tamtejszego zamku. To najbardziej rozpoznawalna budowla sakralna w mieście i punkt orientacyjny widoczny już z daleka dzięki strzelistej, ceglastej bryle nawiązującej do gotyckich wzorców.

Jak długa jest historia tego miejsca?

Świątynia w tym miejscu istnieje znacznie dłużej niż obecny budynek. Pierwsza pisemna wzmianka o kościele pochodzi z 1384 roku, kiedy figurował już pod wezwaniem apostołów Filipa i Jakuba. Pierwotna, gotycka budowla powstała mniej więcej w tym samym okresie co sąsiadujący zamek. Podczas wojny trzydziestoletniej kościół spłonął, a odbudowano go dopiero w 1713 roku, nadając mu wówczas barokowy charakter. Ten barokowy kształt przetrwał ponad półtora wieku, zanim mieszkańcy zdecydowali się na zupełnie nową budowlę.

Kiedy powstał obecny kościół i kto go zaprojektował?

Decyzję o wzniesieniu nowej świątyni podjęto w 1868 roku, a prace budowlane zakończono w 1871 roku. Projekt przygotował praski architekt Václav Schánbeck, a samą budowę prowadzili mistrzowie murarscy Štěpán Walser i Jan Josef Hrab. Nowy kościół zbudowano w stylu pseudogotyckim, nawiązującym do średniowiecznych wzorców, ale wzniesionym w pełni w XIX-wiecznej technice. W momencie ukończenia budowy Žirovnice liczyły około 300 domów i 2257 mieszkańców, którzy utrzymywali się głównie z tkactwa, produkcji sukna i rolnictwa — kościół był więc inwestycją proporcjonalną do skali ambicji ówczesnego miasteczka.

Co można zobaczyć wewnątrz?

Ołtarz główny zdobi obraz przedstawiający świętych Filipa i Jakuba, którego autorem jest Karel Škréta, jeden z najważniejszych czeskich malarzy barokowych. Na ścianach nawy wiszą stacje drogi krzyżowej autorstwa J. Khittla ze Strmílova. Przed zachodnią fasadą, od strony ulicy, znajduje się brama wejściowa, po której bokach symetrycznie ustawiono dwie figury świętych — to pierwszy element, jaki widzi odwiedzający zbliżający się do kościoła.

Dlaczego warto połączyć wizytę z zamkiem w Žirovnicach?

Kościół stoi na rynku bezpośrednio obok zamku Žirovnice — pierwotnie gotyckiej warowni z XIII wieku, przebudowanej później w duchu renesansowym. Dziś w zamku mieści się muzeum miejskie ze stałą ekspozycją gotyckich fresków ściennych z XV wieku. Bliskość obu obiektów sprawia, że spacer po Žirovnicach można zaplanować jako jedną trasę łączącą architekturę sakralną i świecką historię miasteczka.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi kościół św. Filipa i Jakuba? Na rynku w Žirovnicach, w kraju Vysočina, bezpośrednio przy zamku Žirovnice.

Kiedy zbudowano obecny kościół? Budowę prowadzono w latach 1868–1871, według projektu architekta Václava Schánbecka.

Czy na tym miejscu stał wcześniej inny kościół? Tak. Pierwszy, gotycki kościół wzmiankowano już w 1384 roku; spłonął podczas wojny trzydziestoletniej i został odbudowany w stylu barokowym w 1713 roku, zanim w XIX wieku wzniesiono obecną, neogotycką świątynię.

Jaki obraz zdobi ołtarz główny? Obraz świętych Filipa i Jakuba autorstwa Karela Škréty, wybitnego czeskiego malarza barokowego.

Czy warto połączyć wizytę z innymi atrakcjami Žirovnic? Tak, obok kościoła stoi zamek Žirovnice z muzeum miejskim i gotyckimi freskami z XV wieku, co pozwala zwiedzić oba obiekty podczas jednego spaceru.