Chapel of Saint Mary Magdalene

Kaplica św. Máří Magdalény to gotycka budowla z połowy XIV wieku stojąca na wzgórzu Brádlo, na południowym skraju Kamenice nad Lipou na Wysoczyźnie Czesko-Morawskiej. Jej ośmioboczny kształt i sąsiedztwo jednego z najpiękniejszych cmentarzy leśnych w Europie Środkowej sprawiają, że to miejsce wyjątkowe nawet na tle bogatej w zabytki okolicy Pelhřimova.

Gdzie znajduje się kaplica?

Obiekt stoi na Brádle, niewielkim wzniesieniu tuż za południowymi zabudowaniami Kamenice nad Lipou, w powiecie Pelhřimov, w kraju wysoczyńskim. Kaplica jest ściśle związana z otaczającym ją lesnym cmentarzem — zabytki powstały mniej więcej w tym samym czasie i od wieków tworzą jeden, spójny kompleks wśród drzew.

Kto i kiedy ufundował kaplicę?

Kaplicę wzniesiono w 1348 roku z fundacji Dobeše z Bechyně. Wraz z nią przy wzgórzu urządzono pustelnię, co wskazuje, że miejsce od początku miało charakter kontemplacyjny, oddalony od centrum miasteczka.

Jak zmieniała się architektura kaplicy?

Pierwotna, gotycka budowla miała formę otwartego ze wszystkich stron ośmioboku o średnicy około 10,1 metra, przykrytego wysokim, namiotowym dachem krytym gontem i zwieńczonym cebulastą wieżyczką. Taki kształt — otwarta, przewiewna konstrukcja — był typowy dla kaplic cmentarnych tego okresu.

W 1554 roku obiekt przeszedł renesancką przebudowę: dawne arkady zamurowano, a nad kaplicą pojawiła się kopuła. Kolejna ingerencja nastąpiła w 1595 roku, kiedy rozebrano i na nowo wzniesiono sklepienie — jego zwornik ozdobiono herbami rodów Malovców i Španovskich, ówczesnych właścicieli okolicznych dóbr. W 1828 roku dobudowano przedsionek, a w 1841 roku pod kaplicą powstała rodowa krypta Geymüllerów, właścicieli kamienickiego majątku w tamtym czasie; przy tej okazji wymieniono również pokrycie dachu. Ostatnią większą interwencją była renowacja fasady w 1997 roku.

Co zobaczysz wewnątrz?

Wnętrze nakrywa ośmiodzielne sklepienie żebrowe wsparte na filarach, oświetlone przez dwa zamurowane półkoliste okna oraz dwa okna w kształcie czterolistnej koniczyny. Ściany zdobią malowidła z początku XVI wieku, świadczące o dawnym, bogatym wystroju kaplicy. Główny obraz ołtarzowy przedstawiający świętą Marię Magdalenę pochodził z przełomu XVII i XVIII wieku — niestety został skradziony w 1993 roku, więc dziś próżno go szukać na miejscu.

Dlaczego warto tu przyjechać?

To rzadkie połączenie niewielkiej, ale architektonicznie ciekawej kaplicy cmentarnej z otaczającym ją lasem, w którym pochówki i nagrobki wtapiają się w naturalny krajobraz wzgórza. Dla osób interesujących się historią architektury sakralnej ciekawy będzie sam proces przekształcania otwartej gotyckiej rotundy w zamkniętą, renesansową budowlę na przestrzeni dwóch i pół wieku.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstała kaplica św. Máří Magdalény? W 1348 roku, z fundacji Dobeše z Bechyně, wraz z pustelnią przy wzgórzu Brádlo.

Jaki kształt ma kaplica? Ośmioboczny, o średnicy około 10,1 metra, pierwotnie otwarty ze wszystkich stron, zamurowany dopiero w 1554 roku.

Co znajduje się pod kaplicą? Rodowa krypta rodziny Geymüllerów, właścicieli kamienickiego majątku, wzniesiona w 1841 roku.

Czy zachował się oryginalny obraz ołtarzowy? Nie — obraz świętej Marii Magdaleny z przełomu XVII i XVIII wieku został skradziony w 1993 roku.

Z czym sąsiaduje kaplica? Z lesnym cmentarzem na wzgórzu Brádlo, uznawanym za jeden z najpiękniejszych tego typu w Europie Środkowej.