Church of Saints Peter and Paul in Varnsdorf

Kościół Świętych Piotra i Pawła to dziekański kościół stojący w centrum Varnsdorfu, czeskiego miasta tuż przy granicy z Polską i Niemcami, w regionie Ústecki. Barokowa świątynia zajmuje miejsce, na którym od średniowiecza stały wcześniejsze budowle sakralne, a jej historia sięga niemal ośmiu wieków.

Jak długa jest historia tego miejsca?

Najstarszy znany zapis związany z tym miejscem to rok 1233 — data wykuta nad głównym wejściem niewielkiego kamiennego kościółka, który stał tu przed obecną budowlą. Pierwsza pisemna wzmianka o świątyni pochodzi z 1352 roku. W 1504 roku ówczesny kościół uroczyście poświęcono świętym apostołom Piotrowi i Pawłowi — od tego wezwania pochodzi dzisiejsza nazwa. Kamień węgielny pod nową, znacznie większą budowlę położono w 1766 roku. Prace budowlane prowadził najpierw budowniczy z Rumburka, J. Eiselt, a po przerwie dokończył je w latach 1774–1776 budowniczy z Děčína, Kosch. Kościół w obecnym, barokowym kształcie pochodzi właśnie z 1776 roku.

Co warto wiedzieć o dalszych losach budowli?

W 1829 roku świątynię uszkodził pożar, po którym została odbudowana. Nad bocznym wejściem znajduje się tablica pamiątkowa przypominająca o wydarzeniu wykraczającym poza lokalną historię — to właśnie tutaj w 1830 roku odbyła się premiera Missa solemnis Ludwiga van Beethovena. Dla miłośników muzyki sakralnej to jeden z ciekawszych faktów związanych z tym miejscem. W 1904 roku kościół wzbogacił się o nowe organy, wykonane przez znanego budowniczego organów Eulego z Budziszyna (Bautzen) — instrumenty tej firmy cenione są do dziś za jakość brzmienia. Od 1966 roku kościół Świętych Piotra i Pawła figuruje jako chroniony zabytek kultury, co potwierdza jego wartość historyczną i architektoniczną dla regionu.

Jak dotrzeć na miejsce?

Kościół stoi w samym centrum Varnsdorfu, więc najłatwiej dotrzeć do niego pieszo z dworca kolejowego lub autobusowego — miasto jest niewielkie, a układ ulic czytelny. Varnsdorf leży blisko granicy, dlatego to dobry przystanek dla osób podróżujących między Polską, Niemcami a Czechami, na przykład w trasie łączącej Görlitz, Zittau czy Bogatynię z czeskimi Sudetami. Dojazd samochodem prowadzi lokalnymi drogami łączącymi Varnsdorf z sąsiednimi miejscowościami; w centrum miasta dostępne są miejsca parkingowe w pobliskich uliczkach.

Co zobaczysz na miejscu?

Bryła kościoła reprezentuje typową dla regionu architekturę barokową drugiej połowy XVIII wieku — surową w formie, ale monumentalną w skali w stosunku do niewielkiego miasta. Wewnątrz warto zwrócić uwagę na organy z 1904 roku oraz tablicę upamiętniającą wykonanie dzieła Beethovena. Sama bryła budynku, dominująca nad okoliczną zabudową, jest dobrym punktem orientacyjnym podczas spaceru po Varnsdorfie i pretekstem do krótkiego postoju w trakcie dłuższej podróży po pograniczu polsko-czesko-niemieckim.

Kiedy przyjechać?

Kościół najlepiej zwiedzać w ciągu dnia, kiedy dostępne jest naturalne światło doceniające barokową architekturę wnętrza. Warto sprawdzić lokalny kalendarz wydarzeń — w Czechach popularna jest akcja "Noc kostelů" (Noc Kościołów), w ramach której świątynie, w tym ta we Varnsdorfie, bywają otwierane dla zwiedzających poza standardowymi godzinami nabożeństw.

Najczęstsze pytania

Jak nazywa się kościół i gdzie się znajduje? To Kościół Świętych Piotra i Pawła (czes. Kostel svatého Petra a Pavla), pełniący funkcję kościoła dziekańskiego, położony w centrum Varnsdorfu w Czechach, niedaleko granicy z Polską i Niemcami.

Skąd wiadomo, że to miejsce ma tak długą historię? Nad głównym wejściem poprzedniej budowli widniał wykuty rok 1233, a pierwsza pisemna wzmianka o kościele pochodzi z 1352 roku — obecna barokowa bryła powstała później, w latach 1766–1776.

Co łączy ten kościół z Beethovenem? Tablica nad bocznym wejściem upamiętnia premierę Missa solemnis Ludwiga van Beethovena, która odbyła się w tym kościele w 1830 roku.

Czy kościół jest zabytkiem? Tak, od 1966 roku jest wpisany jako chroniony zabytek kultury.