Church of Saint Michael (Vrbno pod Pradědem)

Kościół św. Michała Archanioła to rzymskokatolicka świątynia stojąca we Vrbnie pod Pradziadem, miasteczku w powiecie bruntalskim na czeskim Śląsku. Jednonawowa budowla figuruje na liście zabytków kultury Republiki Czeskiej i od dziesięcioleci pozostaje głównym punktem orientacyjnym miasteczka, widocznym już z daleka dzięki wysokiej wieży.

Jak wyglądała historia tego miejsca?

Najstarsze wzmianki sięgają początku XVII wieku, gdy na miejscowym rynku stała kaplica św. Michała. W latach 1621–1624 obok niej wzniesiono drewniany kościół z fundacji arcyksięcia Karola Habsburga, wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego. Oba obiekty ucierpiały poważnie już w 1626 roku podczas starć z protestantami. Na polecenie ówczesnego starosty, Georga Wilhelma von Elkerhausena, w latach 1635–1637 w miejscu spalonego kościoła drewnianego postawiono murowaną, jednonawową świątynię z kamienia.

Z czasem budynek przestał pomieścić rosnącą liczbę wiernych, więc w 1837 roku podjęto decyzję o jego rozbiórce. Kamień węgielny pod nową, znacznie większą świątynię wmurowano uroczyście w 1838 roku, a w ceremonii wziął udział sam wielki mistrz zakonu krzyżackiego, arcyksiążę Maksymilian Józef Austriacko-Este. Projekt nowego kościoła przygotował architekt Maximilian Wilsche z Bruntálu, a prace budowlane trwały aż do 1844 roku, kiedy to świątynia została konsekrowana.

Co poszło nie tak podczas budowy?

Budowa nowego kościoła nie przebiegła bez dramatu. Gdy w 1843 roku do Vrbna przybył arcyksiążę Maksymilian, zamiast gotowego budynku zastał praktycznie ruinę. Wskutek błędów konstrukcyjnych podczas wznoszenia najwyższej kondygnacji wieża oddzieliła się od korpusu kościoła, co groziło zawaleniem całej budowli. Uszkodzoną konstrukcję spięto żelaznymi obręczami, a pęknięcia w murach i sklepieniu naprawiono, co pozwoliło ostatecznie dokończyć budowę w kolejnym roku.

Co warto zobaczyć w środku?

Kościół reprezentuje monumentalny styl empirowy typowy dla lat 1840–1843. Główny ołtarz ma formę antycznej świątyni, po jej bokach klęczą figury aniołków. W narożnikach prezbiterium stoją posągi świętych Piotra i Pawła. Wśród rzeźb świętych znajduje się także figura samego patrona kościoła — archanioła Michała trzymającego miecz i wagę, depczącego pokonanego szatana. Całość wnętrza utrzymana jest w duchu klasycystycznej powagi, charakterystycznej dla architektury sakralnej pierwszej połowy XIX wieku na Śląsku.

Jak dotrzeć na miejsce?

Kościół stoi w centrum Vrbna pod Pradziadem, w bezpośrednim sąsiedztwie rynku, więc najłatwiej dojść do niego pieszo z dowolnego miejsca w miasteczku. Vrbno leży u podnóża Jesioników, blisko Pradziada, dlatego świątynię często łączy się ze zwiedzaniem w ramach dłuższej wycieczki górskiej po tym regionie.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Bryła kościoła najlepiej prezentuje się w słoneczne dni, gdy wieża i empirowa fasada odbijają się w otoczeniu rynku. Warto sprawdzić lokalne godziny otwarcia przed wizytą, ponieważ dostęp do wnętrza bywa ograniczony poza mszami.

Najczęstsze pytania

Jakiego jest wyznania kościół św. Michała we Vrbnie? To rzymskokatolicka świątynia parafialna.

Kto zaprojektował obecny budynek kościoła? Architekt Maximilian Wilsche z Bruntálu, według projektu z lat 30. XIX wieku.

Dlaczego podczas budowy doszło do uszkodzenia wieży? Błędy konstrukcyjne przy wznoszeniu najwyższej kondygnacji spowodowały w 1843 roku oddzielenie się wieży od korpusu budynku; uszkodzenia naprawiono żelaznymi obręczami i wzmocnieniami muru.

Czy kościół jest zabytkiem? Tak, figuruje na liście zabytków kultury Republiki Czeskiej.